ماه بهمن: بیست‌وهشتم تا سی‌ام

ماه بهمن: بیست‌وهشتم تا سی‌ام

بیست و هشتم بهمن

Image result for ‫کابینه علی سهیلی‬‎ محمد ساعدمراغه‌ای

$G:\pix\projects\iranzamin\modern\11chronicle\1332-42\علی سهیلی.jpg$ علی سهیلی

$G:\pix\projects\iranzamin\modern\11chronicle\1320-25\حکمت.png$ علی اصغر حکمت

در چنین روزی به سال 789، موسی چلبی، یکی از فرزندان سلطان بایزید اول، با حمایت میرچای اول^[1]، امیرِ والاشی^[2]، همراه پدر به سلطنت عثمانی دست یافت. در سال ۱۳۰۰، دکتر محمد مصدق از طرف مشیرالدوله والی آذربایجان شد و در ۱۳۰۶، مجلس شورای ملی با یکصد تومان اضافه‌حقوقِ وکلای مجلس موافقت کرد، با این اضافه‌حقوق، دریافتی وکلای مجلس در ماه به سیصد تومان رسید.

در سال ۱۳۰۷، بين دولت‌های ايران و آلمان نازی قرارداد تجارتي و گمركي به امضا رسید و تدبیرهایی برای آسان‌شدن اقامت شهروندان دو کشور در قلمرو کشور دیگر اندیشیده شد و قرار شد آلمان نیروی دریایی ایران را تقویت کند. این روند دوستی ایران و آلمان یکی از بهانه‌های متفقین برای حمله به ایران شد و در سال ۱۳۲۱، پس از سقوط دولت رضاشاه، علی سهیلی که به نخست‌وزیری رسیده بود، کابینه‌ی خود را به این شرح معرفی کرد: علی سهیلی نخست‌وزیر و وزیر کشور، سید محمد تدین و حسین سمیعی وزیر مشاور، سپهبد احمدی وزیر جنگ، محمود بدر وزیر بازرگانی و پیشه و هنر، الهیار صالح وزیر دارائی، علی‌اصغر حکمت وزیر دادگستری، دکتر سیاسی وزیر فرهنگ، محمدساعد مراغه‌ای وزیر امور خارجه، عبدالحسین هژیر وزیر راه، امان‌الله اردلان وزیر بهداری و نصراله انتصام وزیر پست و تلگراف. پیامد دیگر حمله‌ی متفقین به‌هم‌خوردن نقشه‌ی منطقه و تأسیس دولت اسرائیل بود و هفت سال بعد در 1327 خیم وایتسمان^[3] نخستین رئیس‌جمهور اسرائیل شد.

در سال ۱۳۳۲، وزیر دارایی بودجه‌ی کل کشور برای سال آینده را با ۶/۱۲۰میلیارد تومان درآمد و ۸/۱۴۷میلیارد تومان هزینه تقدیم مجلس کرد. در همین روز، افسرانی که به خانه‌ی دکتر مصدق حمله کرده بودند در دادگاه نظامی محاکمه شدند و به زندان‌های سبک یا اخراج از خدمت محکوم شدند.

Related image

در سال 1370، سپاهی بیست‌هزارنفره از نیروهای ارمنی قره‌باغ را از آذری‌ها گرفتند؛ هرچند آذری‌ها شصت‌وچهارهزار تن سرباز در میدان داشتند و دولت شوروی و ترکیه هم حمایتشان می‌کرد. در 1389 هم دولت بحرین شبانه به چادرهای شهروندان تحصن‌کننده حمله کرد و سیصد تن را مضروب کرد و چهار تن را کشت (تصویر بالا).

Charles Bell - Zoeloe-aanval op 'n Boerelaer - 1838.jpg نبرد زولوها و بوئرها در ویون

Prise de Saigon 18 Fevrier 1859 Antoine Morel-Fatio.jpg نبرد دریایی کوچین‌چینا

در بیست‌وهشتم بهمن سال 627، لویی نهم، شاه فرانسه، یک کشیش دومینیکن به نام اندرو دو لون‌ژومو را به‌نمایندگی نزد خان مغولان فرستاد تا با او وارد اتحادی در برابر قلمرو ایران‌زمین و مسلمانان شود. در 748، شهسواران فرقه‌ی تُتُنی^[4] در نبرد رودوا^[5] بر سپاهیان دوک لیتوانی پیروز شدند. در 978 جیوردانو برونو^[6] در رم به جرم ارتداد زنده بر تیرک سوزانده شد و در 1179 توماس جفرسون^[7] و آرون بر^[8] که در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا رقیب هم بودند به توافق رسیدند که اولی رئیس‌جمهور و دومی معاونش شود. در سال 1192، در نبرد مورمانت^[9]، ارتش ناپلئون که حدود بیست‌هزار سرباز داشت با ارتش متحد روسیه و اتریش و باواریا که یک‌سوم حریف نفر داشت، روبرو شد و پیروز شد.

Afbeeldingsresultaat voor André de Longjumeau لویی نهم

امپراتور پویی

در چنین روزی به سال 1216، زولوها^[10] در اردوی بوئرها^[11] در ویوِن^[12]، واقع در آفریقای جنوبی، حمله کردند و ۵۳۲ سپیدپوست را کشتار کردند. در 1237 ناوگان فرانسه در جریان عملیات کوچین‌چینا^[13] به دژ سایگون^[14] حمله کرد و بر هزار مدافع ویتنامی‌اش غلبه کرد و بر شهر سایگون مسلط شد. در 1242 اچ. ال. هانلی^[15] اولین زیردریایی‌ای بود که در عملیاتی جنگی یک کشتی را غرق کرد و این در جریان جنگ داخلی آمریکا رخ داد و به غرق کشتی یواِس‌اِس هوساتونیک^[16] (تصویر زیر) انجامید.

موسی چلبی

Giordano Bruno.jpg جیوردانو برونو

رژه‌ی اتریشی‌ها در پاریس

در سال 1249 ارتش پیروزمند پروس، پس از پایان محاصره‌ی پاریس و تسلیم این شهر، در آنجا ‌رژه رفت. در 1310، ژاپنی‌ها یک دولت دست‌‌نشانده در منچوکوئو^[17] بر پا کردند و آن را از جمهوری دموکراتیک چین مستقل ساختند و امپراتور پیشین پویی^[18] را به رهبری‌اش گماشتند. در 1342 لئون مبا^[19] رئیس‌جمهور گابون، با کودتای رقیبش ژان هیلار اوبامه^[20]، از قدرت برکنار شد. در 1357 جنگ چین و ویتنام آغاز شد و در 1386 کوزوو اعلام استقلال کرد وخود را جمهوری کوزوو نامید.

سربازان ارمنی در جنگ قره‌باغ

Riot police firing tear gas on Pearl roundabout.jpg سرکوب تظاهرات در بحرین

Gerelateerde afbeelding نبرد مورمانت

آرون بر

در سال 1245، اولین کشتی از کانال تازه‌ساز سوئز عبور کرد. در 1241، گروهی از شهروندان ژنو سازمانی برای یاری به زخمی‌های جنگی تشکیل دادند که بعدتر به صلیب سرخ تبدیل شد و در 1291 نمایشگاه نقاشی آرموری شو^[21] در نیویورک آغاز به کار کرد و برخی از مشهورترین آثار نقاشان مدرن را به مخاطبان عرضه کرد. در 1311 اولین شماره از مجله‌ی نیوزویک^[22] منتشر شد. در 1337 اولین ماهواره‌ی هواشناسی به نام وَنگارد^[23] به آسمان پرتاب شد. در 1374 گری کاسپاروف^[24]، قهرمان شترنج جهان، ابررایانه‌ی شترنج‌بازِ آبی سیر را شکست داد و در سال 1383 هم معاهده‌ی کیوتو درباره‌ی پاسداری از محیط زیست عملیاتی شد.

Hohenstein Madama Butterfly.jpg پوستر اپرای مادام باترفلای

$G:\pix\projects\west\Marcel_Duchamp,_Jacques_Villon,_Raymond_Duchamp-Villon_in_the_garden_of_Villon's_studio,_Puteaux,_France,_c.1913.jpg$ ۱۲۹۲: مارسل دوشان، ژاک ویلون، ریمون دوشان-ویلون

در میان مردم ایران‌زمین خواجه نصیرالدین توسی (579)، صادق هدایت (1281) و شهرنوش پارسی‌پور داستان‌نویس (1324) در این روز زاده شده‌اند و مِسروپ ماشتوت راهب و ادیب از خاندان اشکانی آزاد و برسازنده‌ی الفبای ارمنی (۴۴۰ میلادی)، محمد بن جریر طبری مورخ و مفسر بزرگ قرآن (301 هجری خورشیدی) و عمادالدین حسنی برقعی مشهور به عماد خراسانی شاعر (۱۳۸۲) در این روز جان سپرده‌اند.

Bruno Walter Wien 1912.jpg والتر

Adolphe Quételet by Joseph-Arnold Demannez.jpg کوتله

هدایت

Miguel Ángel, por Daniele da Volterra (detalle).jpg میکلانژ

عماد خراسانی

در میان انیرانیان مایکل جردن^[25] قهرمان بسکتبال (1341) در این روز به دنیا آمده و شماری بیشتر از نامداران از دنیا رفته‌اند: میکلانژ^[26] (942)، هاینریش هاینه^[27] ادیب و شاعر آلمانی (1234)، آدولف کوتِلِه^[28] ریاضی‌دان و اخترشناس و جامعه‌شناس فرانسوی (1252)، برونو والتر^[29] آهنگساز آلمانی (1340)، جیدو کریشنامورتی^[30] پیشوای دینی و فیلسوف هندی (1364) و محمد حَسَنِین هیکَل روزنامه‌نگار مصری (1394).

خواجه نصیرالدین

Heinrich Heine-Oppenheim.jpg هاینریش هاینه

Michael Jordan in 2014.jpg مایکل جردن

مسروپ ماشتوت

بیست و نهم بهمن

Afbeeldingsresultaat voor Nishapur train disaster

در بیست‌ونهم بهمن سال ۱۲۹۰، خلبانی از الله‌آباد تا نائین در ده‌کیلومتری پرواز کرد و ۶۵۰۰ نامه را همراه خود برد و به این شکل اولین پست هوایی جهان انجام شد. در سال ۱۳۲۴، قوام‌السلطنه نخست‌وزیر ایران به مسکو سفر کرد و برای حل بحران آذربایجان و خروج قوای شوروی از خاک ایران دو بار با استالین دیدار کرد. در سال ۱۳۵۸، در گرماگرم پیروزی انقلاب اسلامی، تمبر یادبودی به مناسبت صدمین سالگرد تولد دکتر مصدق انتشار یافت. در چنین روزی به سال ۱۳۸۳ هم قطاری حاوی مواد آتش‌زا و کودهای شیمیایی گوگردی در نیشابور از خط خارج شد (تصویر بالا) و مرگ نزدیک به سیصد تن را رقم زد که نزدیک به دویست نفرشان مأموران امدادرسانی و آتش‌نشانی بودند.

French battleship Bouvet sinking حمله به داردانل

Afbeeldingsresultaat voor Dedan Kimathi Waciuri ددان کیماثی

در چنین روزی به سال 710، آمدا سیون اول^[31] امپراتور حبشه به قلمرو مسلمان‌نشین جنوب کشورش حمله برد. در سال 1278، ارتش پانزده‌هزارنفره‌ی انگلیس در نبرد پاردِبرگ^[32] به سختی از بوئِرها^[33] که کمتر از نیمی از ایشان عده داشتند، شکست خورد؛ هرچند طی دو روز بعد دلیرانه جنگید و در نهایت پیروز شد. در سال 1293، در جریان جنگ جهانی اول، انگلستان و فرانسه نخستین حمله‌ی دریایی به تنگه‌ی داردانل^[34] را آغاز کردند. در سال 1320، سربازان ژاپنی در سنگاپور کشتار مخالفان بالقوه‌ی حاکمیتشان را شروع کردند و در زمان کوتاهی چند ده‌هزار نفر را به قتل رساندند.

یک سال بعد در 1321 نازی‌ها اعضای جنبش رز سپید را دستگیر کردند که یک گروه معترض دانشگاهی بودند و جزوه‌هایی ضدنازی را در شمارگان ده‌پانزده‌هزارتایی منتشر و توزیع می‌کردند. در همین روز گوبلز^[35] سخنرانی مشهور به Sportpalast را ایراد کرد که مشهورترین سخنرانی‌اش محسوب می‌شود و در آن برای اولین بار به‌طور رسمی اعلام شد که آلمان احتمالاً جنگ را خواهد باخت.

Surrender of Cronje.jpg تسلیم شدن رهبر بوئرها پس از نبرد پاردبرگ

این روز در ضمن با کشمکش آزادی‌خواهان و اشغالگران استعمارگر هم تقارنی دارد. در سال 1324 ده‌هزار تن از ملوانان هندی در شصت‌وشش کشتی ناوگان سلطنتی انگلستان که در بندرهای هند پهلو گرفته بود برای استقلال هند و مقابله با دولت استعماری انگلیس سر به شورش برداشتند؛ اما به‌سرعت سرکوب شدند. در 1325 ارتش فرانسه هانوی را اشغال کرد و ویت‌مینه^[36] را به گریز وا داشت و در 1335 دِدان کیماثی^[37] قهرمان کنیایی و رهبر شورشیان مائو مائو^[38] به دست نیروهای استعمارگر انگلیسی اعدام شد. در 1343 هم گامبیا از انگلستان استقلال یافت. از رخدادهای دیگر این روز آنکه در سال 1350 دادگاه عالی کالیفرنیا مجازات اعدام را الغا کرد.

در سپهر فرهنگ هم چند رخداد در این روز واقع شده است:‌ در 1284 ادوارد دو لاولی^[39] کمیته‌ی المپیک بلژیک را در بروکسل تشکیل داد و در 1308 سیاره‌ی پلوتو از روی عکس‌های برداشته‌شده توسط تلسکوپ کشف شد. در 1332 اولین کلیسای ساینتولوژی^[40] در لس‌آنجلس تأسیس شد و در 1388 تارنمای ویکی‌لیکس^[41] اولین مجموعه از اسناد سری خود را در شمار چندصدهزار منتشر کرد.

در میان مردم ایران‌زمین مشهورترین زاده‌ی این روز بهاءالدین عاملی مشهور به شیخ بهائی، مؤسس مکتب فلسفی اصفهان است که در سال 925 هجری خورشیدی به دنیا آمده است. در 1318 هم صفرمراد نیازوف، رهبر حزب کمونیست ترکمن و رئیس‌جمهور ترکمنستان، زاده شد.

گریگول اُرژونیکیدزه^[42] دولتمرد بلشویک گرجی (۱۳۱۵)، نادر نادرپور شاعر معاصر (۱۳۷۸) و عبدالرشیدخان خواننده‌ی هندی (1394) هم در این روز از دنیا رفته‌اند.

Saparmurat Niyazov.jpg صفرمراد نیازوف

مارتین لوتر در بستر مرگ

سخنرانی اسپورت‌پالاست گوبلز

Francesco Redi.jpg فرانچسکو ردی

Afbeeldingsresultaat voor Nikos Kazantzakis نیکوس کازانتزاکیس

Church of Scientology building in Los Angeles, Fountain Avenue.jpg کلیسای ساینتولوژی

زادگان دیگر این روز عبارت‌اند از چین شی هوانگ اولین شاه چین (بر اساس افسانه‌ها، در ۲۵۹ پیش از میلاد)، ابن حجر عَسقَلانی قاضی‌القضات قاهره (750 هجری خورشیدی)، فرانچسکو رِدی^[43] پزشک ایتالیایی و بنیان‌گذار زیست‌شناسی تجربی جدید (1004)، نیکوس کازانتزاکیس^[44]، نویسنده‌ی یونانی (1261) و جان تراوُلتا^[45] هنرپیشه‌ی آمریکایی (1332). مارتین لوتر^[46] رهبر جنبش پروتستان هم در 924 از دنیا رفته است.

Shaykh bahaey (right) and Mirfendereski شیخ بهائی

$G:\pix\projects\iranzamin\modern\11chronicle\1376-84\نادر نادرپور.jpg$ نادرپور

Ustad A R Khan.jpg عبدالرشیدخان

سی‌ام بهمن

Image result for ‫سرپاس مختاری‬‎ سرپاس مختاری

$G:\pix\projects\west\پزشک احمدی.jpg$ پزشک احمدی

$G:\pix\projects\iranzamin\modern\11chronicle\1325-32\محمود افشارطوس.jpg$ سرهنگ افشارطوس

روز شنبه سی‌ام بهمن سال ۳۱ هجری خورشیدی (۱۲ رجب ۳۲ق)، عباس بن عبدالمطلب عموی پیامبر اسلام که از بزرگان قریش در مدینه بود، درگذشت. عباس بن عبدالمطلب، پیش از فتح مکه، در سال هشتم هجری به مسلمانان پیوست و بعد از فتح مکه از جانب پیامبر منصب سقایت حاجیان را بر عهده گرفت. چهار قرن بعد، در روز دوشنبه سی‌ام بهمن سال ۳۹۹ (۲۷ شوال ۴۱۱ق)، الحاکم بامرالله خلیفه‌ی فاطمی در ارتفاعات مُقَطَّم ناپدید شد و تنها لباس خونی‌اش و خرش پس از چند روز یافت شد. این مرد غریب‌ترین خلیفه‌ی فاطمیون بود و به‌خاطر فرمان‌های عجیب‌وغریب و قاطعیت و جسارتش در کارها شهرتی داشت و احتمالاً به همین خاطر به‌دست اطرافیانش به قتل رسیده است. فرقه‌ای از اسماعیلی‌ها به نام دروزی‌ها او را مقدس می‌دانند و حتی زمانی برایش الوهیت قائل بودند.

در دوران معاصر در همین روز به سال ۱۳۰۶، علی منصور، مشهور به منصورالملک، والی آذربایجان شرقی شد. در سال ۱۳۲۱ دادگاه عالی جنایی تهران به ریاست عبدالعطوف ریاحی و مستشاریِ ولی‌زاده انصاری و بوستان و عقیلی تشکیل شد و پزشک احمدی را به جرم قتل عمد جعفرقلی اسعد بختیاری و محمد فرخی یزدی به اعدام محکوم کرد. همچنین سرهنگ نیرومند به جرم قتل مهدی‌خان اسعد بختیاری و معاونت در قتل فرخی به حبس ابد، سرپاس رکن‌الدین مختاری به ده سال و سرهنگ راسخ به شش سال زندان محکوم شدند.

در سی‌ام بهمن سال ۱۳۲۳، سرتیپ اسدالله گلشائیان فرماندار نظامی تهران شد. هشت سال بعد در همین روز به سال ۱۳۳۱، سرتيپ محمود افشارطوس، فرماندار نظامي تهران، به سمت رياست شهرباني برگزيده شد. در سال ۱۳۳۸، محمدرضاشاه به پاکستان سفر کرد و در ۱۳۸۲ یک هواپیمای نظامی ایلیوشین در نزدیکی کرمان سقوط کرد و ۲۷۵ نفر از سرنشینانش که اغلب سرداران سپاهی بودند کشته شدند (تصویر زیر).

Afbeeldingsresultaat voor 2003 Iran Ilyushin Il-76 crash

واسیل لوسکی

Al-Kamil Muhammad al-Malik and Frederick II Holy Roman Emperor.jpg فردریک دوم

کنستانتیوس دوم

در سی‌ام بهمن سال ۱۹۷ میلادی، سپتیموس سوروس^[47] در نبرد لوگدونوم^[48] بر رقیب نیرومندش کلودیوس آلبینوس^[49] چیره شد و مقام امپراتوری روم را به دست آورد. در این نبرد هریک از دو طرف ۵۵ تا ۷۵ هزار سرباز داشتند و هر دو تلفاتی چشمگیر دادند. در سال 607 هجری خورشیدی، فردریک دوم امپراتور مقدس روم عهدنامه‌ای با ناصرالدین ابوالمعالی محمد کامل ایوبی سلطان کردتبار مصر نوشت و بدون جنگ و خونریزی اداره‌ی اورشلیم و ناصریه و بیت‌اللحم را در دست گرفت. در 1123 شهر سوراکارتا^[50] در جاوه تأسیس شد و پایتخت سلطان‌نشین سولو قرار گرفت. در 1185 آرون بر^[51] معاون رئیس‌جمهور پیشین آمریکا به جرم خیانت دستگیر و زندانی شد. در 1251 واسیل لِوسکی^[52] شورشی بلغاری در سوفیا به حکم دولت عثمانی به دار آویخته شد و در 1291 پدرو لاسکورَن^[53]، در گرماگرم درگیری‌های یک کودتای نظامی نافرجام، رئیس‌جمهور مکزیکو شد و ۴۵ دقیقه بعد برکنار شد! این کوتاه‌ترین زمان حضور کسی در چنین مقامی است.

The realm of Surakarta Sunanate (magenta) and Yogyakarta Sultanate (green) in 1830 قلمرو سوراکارتا

37mm Gun fires against cave positions at Iwo Jima.jpg جنگ ایوجیما

در سال 1320 در جریان جنگ جهانی دوم ۲۵۰ هواپیمای ژاپنی به جزیره‌ی داروین حمله کردند و ۲۴۳ نفر از ساکنان آنجا را با بمباران به قتل رساندند. در همین روز فرانکلین روزولت قانونی گذارند که بر اساس آن شهروندان ژاپنی‌تبار آمریکا بازداشت شده و به اردوگاه‌هایی فرستاده می‌شدند. در 1322، بمباران سنگین آمریکایی‌ها برای نابود کردن صنایع هواپیماسازی آلمان آغاز شد و یک هفته به درازا کشید. در 1323 هم جنگ ایوجیما^[54] با پیاده شدن سی‌هزار تفنگدار آمریکایی در این جزیره آغاز شد. همچنین در چنین روزی به سال 1364 ارتش سریلانکا هشتاد کشاورز تامیلی را کشتار کرد. در 1379 هم درگیری میان دایاک‌ها و مادوری‌ها در اندونزی به مرگ پانصد تن و بی‌خانمان شدن صد هزار تن انجامید.

قوبیلای‌خان

Gerelateerde afbeelding قربانیان درگیری دایاک‌ها و مادوری‌ها در اندونزی

دو رخداد جنایتکارانه هم به این روز مربوط می‌شوند که جای توجه دارند. نخست آن که در سال ۳۵۶ میلادی کنستانتیوس دوم^[55]، امپراتور روم، فرمانی صادر کرد و همه‌ی معبدهای مشرکان و پرستشگاه‌های غیرمسیحی را ممنوع ساخت. به‌دنبال این فرمان کتابخانه‌ها و آثار هنری گردآمده در معابد سراسر قلمرو روم توسط مسیحیان مورد حمله قرار گرفت و از میان رفت. دیگر آنکه به سال 1237 هجری خورشیدی، قاتلی به نام دانیل سیکلز که فاسق زنش را کشته بود، به خاطر «جنون آنی» از مجازات اعدام رهایی یافت و این نخستین بار بود که چنین دفاعی در آمریکا چنین نتیجه‌ای به بار می‌آورد؛ هرچند احتمالاً موقعیت وی در مقام سرتیپ جنگ‌های داخلی هم تأثیری داشته است.

این روز در ضمن با فاجعه‌های طبیعی نیز نسبتی دارد. چون در سال 978 قله‌ی هوای‌ناپوتینا^[56] شدیدترین آتشفشانی ثبت‌شده در تاریخ آمریکای جنوبی را تجربه کرد و در 1262 هم بیش از شصت گردباد بزرگ جنوب ایالات متحده را در هم کوبید.

Pedro Lascurain.jpg پدرو لاسکورن

Betty Friedan 1960.jpg بتی فریدان

Daniel Edgar Sickles.jpg دانیل سیکلز

رخدادهای فرهنگی مهم سی‌ام بهمن هم به این قرارند: در 1194، اپرای «سلمانی سویل^[57]» اثر روسینی^[58] بر صحنه رفت. در 1256 توماس ادیسون فونوگراف را اختراع کرد. در 1263 مارک تواین داستان ماجراهای هاکلبری فین را منتشر کرد. در 1327 ازرا پاوند^[59] جایزه‌ی شعر بولینگن^[60] را دریافت کرد. در 1341 کتاب بتی فریدان^[61] به نام «راز زنانه» به موجی از گرایش‌های زن‌گرایانه (فمینیستی) دامن زد و در 1363 ویلیام شرودر^[62] نخستین کسی بود که قلب مصنوعی در سینه‌اش جاگذاری شد.

روسینی

Shaheed Syed Muhammad al-Sadr.jpg محمد صادق صدر

André Breton آندره برتون

در میان اهالی ایران‌زمین در این روز به‌سال 1377 محمدصادق صدر، روحانی عراقی، درگذشته است.

زادگان انیرانی این روز عبارت‌اند از آندره برتون^[63] شاعر و نویسنده‌ی فرانسوی (1274)، اِنزو فِراری^[64] قهرمان اتومبیل‌رانی و بنیان‌گذار خودروسازی فراری (1276) و کارل آلبرشت^[65] کارآفرین آلمانی و مؤسس فروشگاه‌های زنجیره‌ای آلدی (1298).

قوبلای‌خان امپراتور مغول چین (672)، ژان لویی گوز دو بالزاک^[66] نویسنده‌ی فرانسوی (۱۰۳۳) و اومبرتو اکو^[67] نویسنده‌ی ایتالیایی (1394) هم در این روز درگذشته‌اند.

Mircea the Elder ↑
Wallachia ↑
Chaim Weizmann ↑
Teutonic Knights ↑
Battle of Rudau ↑
Giordano Bruno ↑
Thomas Jefferson ↑
Aaron Burr ↑
Battle of Mormant ↑
Zulus ↑
Boers ↑
Weenen ↑
Cochinchina ↑
Saigon ↑
H. L. Hunley ↑
USS Housatonic ↑
Manchukuo ↑
Puyi ↑
Léon M’ba ↑
Jean-Hilaire Aubame ↑
The Armory Show ↑
Newsweek ↑
Vanguard ↑
Garry Kasparov ↑
Michael Jordan ↑
Michelangelo ↑
Heinrich Heine ↑
Adolphe Quetelet ↑
Bruno Walter ↑
Jiddu Krishnamurti ↑
Amda Seyon I ↑
Battle of Paardeberg ↑
Boers ↑
Dardanelles Strait ↑
Joseph Goebbels ↑
Viet Minh ↑
Dedan Kimathi ↑
Mau Mau ↑
Édouard de Laveleye ↑
Church of Scientology ↑
WikiLeaks ↑
Grigol Orjonikidze ↑
Francesco Redi ↑
Nikos Kazantzakis ↑
John Travolta ↑
Martin Luther ↑
Septimius Severus ↑
Battle of Lugdunum ↑
Clodius Albinus ↑
Surakarta ↑
Aaron Burr ↑
Vasil Levski ↑
Pedro Lascurain ↑
Battle of Iwo Jima ↑
Constantius II ↑
Huaynaputina ↑
The Barber of Seville ↑
Gioachino Rossini ↑
Ezra Pound ↑
Bollingen Prize ↑
Betty Friedan ↑
William Schroeder ↑
André Breton ↑
Enzo Ferrari ↑
Karl Albrecht ↑
Jean-Louis Guez de Balzac ↑
Umberto Eco ↑

ادامه مطلب: ماه اسفند: اول تا سوم

رفتن به: صفحات نخست و فهرست کتاب