ماه اسفند: بیست‌وهشتم تا سی‌ام

ماه اسفند: بیست‌وهشتم تا سی‌ام

بیست و هشتم اسفند

Related image

در بیست‌وهشتم اسفند سال 446 زمین‌لرزه‌ای شام و عربستان را لرزاند و به مرگ بیست‌هزار تن منتهی شد.

در سال ۱۳۰۰ حاج‌آقا جمال اصفهانی که از مجتهدان نامدار تهران بود حکم کرد عزیز کاشی که روسپی مشهوری بود را حد بزنند و او را به خوار تبعید کنند. همچنین دو کارمند انگلیسی سفارتخانه‌ی بریتانیا که با او ارتباط داشتند هم از ایران رانده شدند. این شایعه در میان مردم رواج یافت که تبعید عزیز کاشی به خاطر ارتباط دوستانه‌اش با رضاخان سوادکوهی بوده و مجتهد به این ترتیب می‌خواسته از او انتقام‌جویی کند.

دو سال بعد (۱۳۰۲) در همین روز تظاهراتی به نفع برقراری نظام جمهوری در برابر مجلس شکل گرفت که به هواداری از رضاخان بود و محمدعلی اوحدی و حاج صدرالسلطنه هم در آن حضور داشتند. در سال ۱۳۱۹ طرح جمهوری شکست خورده و رضاخان واپسین سال پادشاهی‌اش را می‌گذراند و در این روز برای نخستین بار رادیو تهران چندزبانه شد و اخبار را به زبان‌های فارسی و ترکی و انگلیسی و فرانسوی و آلمانی پخش کرد.

در سال ۱۳۲۵ به دنبال بارش برفی سنگین در همدان راه‌های ارتباطی بین این شهر و مناطق دیگر قطع شد و مردم به‌مدت پنج روز در خانه‌های خود زندانی شدند. در سال ۱۳۳۲ دکتر مرتضی یزدی و شرمینی دو تن از اعضای کمیته‌ی مرکزی حزب توده دستگیر و بازداشت شدند.

Image result for ‫شرمینی حزب توده‬‎ سران حزب توده

در بیست‌وهشتم اسفند سال 607 فردریک دوم امپراتور مقدس روم که رهبر جنگ صلیبی ششم بود خود را شاه اورشلیم نامید. در سال 619 مغول‌ها در جنگ چمیلنیک^[1] در نزدیکی کراکو^[2] بر مدافعان لهستانی پیروز شدند و شهر کراکو را غارت کردند. در 941 فرمان آمبواز^[3] به جنگ مذهبی فرانسه پایان داد و تا حدودی آزادی دینی را برای هوگنوهای پروتستان به رسمیت پذیرفت. و در 1022 سومین دور جنگ‌های مهاجران انگلیسی با سرخ‌پوستان بومی پوهاتان^[4] در ویرجینیا آغاز شد و به کشتار بومیان و چیرگی سپیدپوستان بر زمین‌های بیشتری انجامید.

^{انقلاب برلین}

فردریک دوم

در سال 1171 آندرآس یوزف هوفمان^[5] فیلسوف انقلابی تحت‌تأثیر شعارهای انقلاب فرانسه قلمرو مینتس را جمهوری کرد و این نخستین جمهوری شکل گرفته در سرزمین‌های آلمانی بود. در 1226 انقلابی در برلین رخ نمود و درگیری میان مردم و سربازان سیصد کشته به جا گذاشت. در 1231 شورشیان قیام تای‌پینگ در چین شهر نان‌جینگ را گرفتند و آنجا را پایتخت خود قرار دادند. در 1298 سنای آمریکا برای دومین بار با عهدنامه‌ی صلح ورسای مخالفت کرد. در 1322 قوای آلمانی مجارستان را گرفتند. در 1323 هیتلر در واپسین روزهای جنگ جهانی اول فرمان مشهور به «حکم نرو^[6]» را صادر کرد که می‌گفت تمام صنایع و تأسیسات آلمان باید نابود شوند تا به دست متفقین نیفتند و در 1340 جنگ استقلال الجزایر با پیروزی استعمارستیزان پایان یافت.

در سال 1343 رزمناو اس‌اس جورجیانا^[7] که نیرومندترین کشتی جنگی کنفدراسیون جنوب در جنگ‌های داخلی آمریکا بود، در صدودومین سالگرد غرق‌شدنش توسط گروهی از جوانان شناگر در کف دریا کشف شد. در 1360 در جریان جنگ جزیره‌ی فالکلند ارتش آرژانتین بر جزیره‌ی جورجیای جنوبی نیرو پیاده کرد و با قوای انگلیسی وارد نبرد شد و در 1389 هم ارتش فرانسه به لیبی حمله کرد.

1622 massacre jamestown de Bry.jpg جنگ سرخ‌پوستان پوهاتان

Falklands War timeline map نبرد فالکلند

چند رخداد پراکنده‌ی این روز هم آنکه در سال 1273 آگوست و لویی لومیر^[8] اولین فیلم خود را برداشتند. در 1296 کنگره‌ی آمریکا نواحی زمانی کشور را تعیین کرد و تغییر ساعت بر مبنای تغییر فصل‌ها را پذیرفت و در 1309 قمارکردن که تا این هنگام در ایالت نوادا جرم محسوب می‌شد، آزاد شد. در 1340 هم باب دیلان^[9] خواننده اولین آلبومش را با اسم خودش (باب دیلان) منتشر کرد و در 1346 کنگره‌ی آمریکا شرط پشتوانه‌بودن طلا را از روی ارزش دلار برداشت.

بیست‌وهشتم اسفند زادروز گویوک‌خان ایلخان مغول (584) است. در ۱۳۰۳ هم نریمان نریمانوف سیاستمدار بلشویک آرانی (آذری) درگذشت که گناه خون‌های بسیار بر گردنش مانده و در سال 1387 امیدرضا صیافی روزنامه‌نگار نخستین کسی بود که به‌خاطر نوشتن وبلاگ در جهان زندانی و کشته شد.

زادگان نامدار دیگر بیست‌وهشتم اسفند عبارت‌اند از: کریستین گلدباخ^[10] ریاضی‌دان آلمانی (1068)،‌ نیکلای ریمسکی کرساکف^[11] آهنگ‌ساز روس (1222)، نویل چمبرلن^[12] نخست‌وزیر انگلستان (1247)، ادگار کایس^[13] غیبگوی آمریکایی (1255)، آدولف آیشمن فرمانده‌ی نازی (1284).

Afbeeldingsresultaat voor Erich Fromm کایس

Head of a man with dark greying hair, glasses and a long beard کورساکف

Portrait of Stéphane Mallarmé.jpg چمبرلن

Chuck Berry 1957.jpg چاک بری

درگذشتگان نامدار این روز هم عبارت‌اند از: آن روبرت ژاک تورگو^[14] اقتصاددان فرانسوی (1159)، اریش فروم^[15] روان‌شناس آلمانی (1358)، و چاک بری^[16] خواننده‌ی آمریکایی (1395).

گویوک خان

Graincourt, attributed to - Turgot.jpg روبرت ژاک تورگو

بیست و نهم اسفند

$G:\pix\projects\iranzamin\modern\11chronicle\1300-1320\رضا وپرچم.jpg$

در چنین روزی به‌سال ۱۳۰۰ سردار سپه گروهی از روحانیون را به خانه‌اش دعوت کرد و اعلام کرد که قصد کناره‌گیری و استعفا از خدمت قشون را دارد. بخشی از دلخوری او بابت فشارهایی بود که سیاستمداران داخلی در سازگاری با خارجی‌ها بر او وارد می‌آوردند. نمونه‌اش آنکه فردای همین روز که سی‌ام اسفندِ سالی کبیسه بود، روتشتین نماینده‌ی سیاسی دولت شوروی با سردار سپه ملاقات کرد و خواستار لغو حکومت نظامی شد. کار دیگری که رضاخان در همین واپسین روز از سالی کبیسه انجام داد آن بود که ۱/۱میلیون تومان درآمد نفت ایران را از کمپانی استاندارد اویل^[17] گرفت و آن را برای تجهیز ارتش هزینه کرد.

در روز بیست‌ونهم اسفند سال ۱۳۰۲ با فشار رضاخان ولیعهد وادار به استعفا شد و این مقدمه‌ای بود برای کنارزدن خاندان قاجار از قدرت. در سال ۱۳۱۱ ملک‌الشعرای بهار به‌جرم سرودن شعرهایی در مخالفت با رضاشاه و همکاری با فعالان چپ‌گرا به زندانی پنج‌ماهه گرفتار آمد و در همین روز شعر شباهنگ را در وصف این اوضاع سرود.

در چنین روزی به‌سال ۱۳۳۱ دكتر مصدق طي پيامي رادیویی دلایل رد پيشنهاد دولت‌های امريكا و انگليس درباره‌ی نفت را به اطلاع مردم رساند. هشت سال بعد (در ۱۳۳۹) دکتر مصدق از قدرت برکنار شده و در خانه‌اش محصور بود، اما مراسمی در بزرگداشت ملی‌شدن صنعت نفت که دستاورد سیاسی مهم او بود برگزار شد.

در سال ۱۳۵۸محمدرضاشاه که از ایران گریخته و به پاناما پناه برده بود، با کیسینجر که می‌کوشید او را از ورود به آمریکا بازدارد دعوا کرد و به‌سرعت پاناما را به‌قصد مصر ترک کرد. در سال 1391 زنجیره‌ای از بمب‌گذاری‌ها و تیراندازی‌ها در عراق ۹۸ کشته و ۲۴۰ زخمی بر جای گذاشت و در 1394 هم انفجار بمبی در میدان تقسیم استانبول به مرگ پنج تن و زخمی‌شدن ۳۶ تن منتهی شد.

Afbeeldingsresultaat voor 19 March 2013 Iraq attacks بمب‌گذاری عراق

Afbeeldingsresultaat voor March 2016 Istanbul bombing بمب‌گذاری استانبول

در بیست‌ونهم اسفند سال 657 مغول‌ها در نبرد یامِن^[18] بر ارتش دودمان سونگ پیروز شدند و سرزمین چین را فتح کردند. در 1193 ناپلئون از تبعیدگاهش به پاریس بازگشت و حکومت صدروزه‌اش را آغاز کرد. در 1334 تونس استقلال یافت.

Regaining the Provincial City Anqing2.jpg نبرد یامن

در 1382 چِن شوئی بیان^[19] رئیس‌جمهور تایوان یک روز پیش از آغاز انتخابات در این کشور از سوءقصدی جان سالم به در برد.

رخدادهای فرهنگی و اجتماعی این روز هم چنین‌اند که اینشتین نخستین مقاله‌اش درباره‌ی نسبیت عام را در بیست‌ونهم اسفند ۱۲۹۴ منتشر کرد. و هیملر^[20] هم بازداشتگاه داخائو را در ۱۳۱۱ افتتاح کرد. پیروان فرقه‌ی اوم شین‌ریکیو^[21] بنا به عقاید آخرالزمانی‌شان در 1373 با گاز سارین به متروی توکیو حمله کردند. نیروهای متحد به رهبری آمریکا با عقاید آخرالزمانی و صلیبی مشابهی در نوروز 1381 به دولت صدام‌زده‌ی عراق حمله‌ور شدند که روی هم رفته دستشان درد نکند!

Presiden5a (cropped).jpg چن شوئی بیان

نزار قبانی وقتی خدا زنان را میان مردان قسمت کرد|اشعار نزار قبانی| نظار قبانی

بیست‌ونهم اسفند زادروز شیخ عبدالغنی بن اسماعیل نابلوسی صوفی دمشقی (1019) و اسماعیل گاسپیرالی دولتمرد تاتار در کریمه (۱۲۲۹)، نظار قبانی شاعر سوری (1301) و سید اسماعیل نواب صفا (۱۳۰۳) است. سید محمدعلی ریاضی یزدی شاعر مذهبی معاصر هم در همین روز به سال 1362 درگذشته است.

در همین روز در ۲۳۵ میلادی الکساندر سوروس^[22] امپراتور روم درگذشت. در ۳۳۲ هجری خورشیدی هم المنصور بالله خلیفه‌ی فاطمی فوت کرد. از دیگر درگذشتگان این روز هم می‌توان از ایزاک نیوتون^{^[23]} دانشمند انگلیسی (۱۱۰۵) و طه یاسین رمضان معاون صدام حسین (1385) نام برد.

Battle of Chmielnik ↑
Kraków ↑
Edict of Amboise ↑
Powhatan ↑
Andreas Joseph Hofmann ↑
Nero Decree ↑
SS Georgiana ↑
Auguste and Louis Lumière ↑
Bob Dylan ↑
Christian Goldbach ↑
Nikolai Rimsky-Korsakov ↑
Neville Chamberlain ↑
Edgar Cayce ↑
Anne Robert Jacques Turgot ↑
Erich Fromm ↑
Chuck Berry ↑
Standard Oil ↑
Battle of Yamen ↑
Chen Shui-bian ↑
Heinrich Himmler ↑
Aum Shinrikyo ↑
Severus Alexander ↑
Isaac Newton ↑

رفتن به: صفحات نخست و فهرست کتاب