ماه اسفند: دهم تا دوازدهم
دهم اسفند
احمد شاه و محمدحسن میرزا در میان همکلاسیها
سر جان ملکم[1]، نمایندهی انگلستان، در 10 اسفند 1186 بلافاصله بعد از قرارداد تیلسیت[2] و در شرایطی که هنوز داغ جنگهای ایران و روس تازه بود، به ایران آمد و انگار که دو عهدشکنی و چرخش سیاسی ایرانیان رخ نداده باشد، کوشید همان عهد پیشین را اجرا کند. او در 19 اسفندماه به بوشهر رسید و از آنجا به تهران رفت و چندان شاه را زیر فشار قرار داد که تا بهمنماه سال بعد (1187) ژنرال گاردان و همراهانش از ایران اخراج شدند.
صدوبیستوپنج سال بعد در همین روز به سال ۱۳۰۳ محمدحسنمیرزا ولیعهد قاجار و رضاخان سوادکوهی در خانهی فرد اخیر در جلسهای شرکت کرد و بهطور تلویحی پذیرفت که به جرگهی هواداران رضاخان بپیوندد و در راستای عزل احمدشاه بکوشد. در سال ۱۳۲۳ در میانهی اشغال ایران توسط متفقین، دولت ایران با سیاستی زیرکانه به جبههی متفقین پیوست و به این ترتیب اشغال نظامی خاکش توسط قوای متفقین را به نوعی همدستی سیاسی ترجمه کرد که برای اشغالگران تعهدات بینالمللی به بار میآورد. در این راستا بود که مجلس ایران در چنین روزی به لایحهی نخستوزیر رأی اعتماد داد و به این ترتیب ایران به ژاپن اعلان جنگ داد!
بمبگذاری انتحاری در حله
در دهم اسفند سال ۱۳۲۵، احمد قوام نخستوزیر که در انتخابات مجلس نفر اول تهران شده بود، بهخاطر برعهدهداشتن صدارت از این مقام انصراف داد و دکتر رضازاده شفق که نفر بعدی بود به جای او نمایندهی تهران در مجلس سیزدهم شد. شش سال بعد در ۱۳۳۱ در تهران و شهرستانها تظاهراتي له و عليه شاه و مصدق صورت گرفت و در زدوخوردهاي موضعي عدهاي کشته و زخمی شدند. بیستوهشت نماینده هم در مجلس تحصن کردند و بازار تهران تعطیل شد. بهدنبال این ناآرامیها مجلس شوراي ملي هشت نماینده را برگزید تا اختلافات بين شاه و مصدق و كاشاني را حل نمايند. همچنین سرلشكر بهارمست رئيس ستاد ارتش از كار بركنار و سرتيپ تقي رياحي به جای او منصوب شد. در سالهای اخیر هم به تاریخ دهم اسفند 1369، در گرماگرم جنگ خلیجفارس، شورشی مردمی بر ضد صدام آغاز شد که با خشونت تمام سرکوب شد و به مرگ بیستوپنجهزار شهروند عراقی انجامید. در سال 1378 مبارزان داغستانی به یک مرکز استقرار تکاوران روس حمله کردند و هشتادوچهار نفرشان را به قتل رساندند و در 1383 هم یک بمبگذار انتحاری در شهر حِلّهی عراق خود را منفجر کرد و ۱۲۷ نفر را به کشتن داد.
شعبان جعفری و نوچههایش در برابر در خانهی دکتر مصدق
آلاونگپایا
خروج سربازان کره از ویتنام
اولریکا الئونورا
روز دهم اسفند سال 1098، اولریکا الئونورا[3] ملکهی سوئد به نفع شوهرش از قدرت کنارهگیری کرد و همسرش حدود یک ماه بعد با نام فردریک اول شاه سوئد شد. در 1130 آلاونگپایا[4] دودمان کونباونگ[5] را در برمه تأسیس کرد که آخرین سلسلهی شاهی در این کشور بود. در 1189 محمدعلی، حاکم مصر، رهبران خاندان مملوک را که شمارشان بین ششصد تا هفتصد تن بود در قاهره کشتار کرد. در سال 1271، رزمناو آمریکایی یواِساِس ایندیانا[6] که اولین کشتی جنگی همتای نمونههای اروپایی بود، به آب انداخته شد. در 1275 فرانسویان ماداگاسکار را گرفتند و آخرین ملکهی بومی راناوالونای سوم[7] را از قدرت برکنار کردند و در همین روز گئورگ اول شاه یونان از سوءقصدی جان به در برد. در 1297 هم اولین کنگرهی بینالملل کمونیستی در مسکو برگزار شد.
کشتار خاندان مملوک در قاهره
رزمناو یواساس ایندیانا
در سال 1331 یوزف استالین سکته کرد و فلج شد و چهار روز بعد درگذشت. در 1350 کرهی جنوبی که چهلوهشتهزار سرباز در ویتنام داشت، یازدههزار نفرشان را از این کشور بیرون کشید. در 1366 دسموند توتو[8] سراسقف سیاهپوستان آفریقای جنوبی و صد کشیش دیگر به خاطر تظاهرات ضدآپارتاید دستگیر شدند و در 1382 ژان برتران آریستید[9] رئیسجمهور هائیتی بهدنبال کودتایی از قدرت فرو افتاد.
گئورگ اول
میشا دِفونسکا: جعلکنندهی خاطراتی از هولوکاست
راناوالونای سوم
دهم اسفند با طیفی وسیع از رخدادهای پراکندهی دیگر نیز مقارن بوده است. در سال 248 شورای چهارم قسطنتنیه توسط رهبران کلیسای کاتولیک تشکیل شد و تعلیمات فوتیوس[10] را مردود دانست. در 943 غارتگران اسپانیایی در آمریکای جنوبی اردوگاهی تأسیس کردند که بعدتر به شهر ریودوژانیرو تبدیل شد. در سال 1279 نیروی دریایی ارتش استرالیا تأسیس شد. در 1281 هتل مارتا در نیویورک اولین هتلی بود که فقط به زنان اتاق کرایه میداد. در 1292 جمهوری چین به شبکهي جهانی پستی پیوست. در 1310 پسر چارلز لیندبرگ[11] قهرمان هوانوردی ربوده شد و کمی بعد جسدش را پیدا کردند. در سال 1314 ساخت سد هوور[12] به پایان رسید. در 1324 بانک انگلستان ملی شد. در 1325 نهاد اقتصادی تنظیمکنندهی «حساب بینالمللی پول» کار خود را آغاز کرد.
اولین کنگرهی کمونیستها
ارتش استرالیا
در دهم اسفند سال 1351 گروه سپتامبر سیاه به سفارت عربستان در خارطوم حمله برد و سه اروپایی را در آنجا به قتل رساند. در 1359 بابی سندز اعتصاب غذای خود را در زندان انگلیسیها آغاز کرد. در 1373 شبکهی Yahoo! آغاز به کار کرد. در ۱۳۷۷ تایتانیک اولین فیلم تاریخ بود که بیش از یک میلیارد دلار فروش کرد و در ۱۳۸۵ هم ویکیپدیای انگلیسی یک میلیون مدخل پیدا کرد.
آسانسور هتل مارتا
در سال 1386 میشا دِفونسِکا[13] نویسندهی بلژیکی که بهخاطر نوشتن خاطراتش با نام «میشا: خاطراتی از سالهای هولوکاست» شهرت پیدا کرده بود، اعتراف کرد که این خاطرات جعلی است و بر مبنای تخیل خودش نوشته شده است. این کتاب در سال ۱۳۷۶ منتشر شد و بهسرعت به هجده زبان ترجمه شد و جایزههای زیادی را نصیب خود کرد و در همان سال در فرانسه فیلم «بازمانده در میان گرگان» را هم از رویش ساختند و حتی پس از آن که جعلیبودنش قطعی شد، همچنان به مثابه بخشی از تاریخ عامیانهی نسلکشی یهودیان نقش ایفا میکند. در سال 1390 برج اسکایتری[14] در توکیو افتتاح شد که با ۶۳۴ متر بلندا دومین بنای مرتفع ساختهی دست آدمی (بعد از برج خلیفه در دبی) است. رخداد دیگر هم آن که در 1391 پاپ بندیکت شانزدهم از مقام پاپی استعفا داد و نخستین پاپی بود که طی حدود ششصد سال گذشته چنین میکرد.
فردریک شوپن
خالد
بابی سندز
در ضمن یازدهم اسفند بهویژه در تاریخ تحول مذهب پروتستان اهمیت داشته است. چون در سال 835 اتحادیهی برادران (Unitas Fratrum) در روستای کونوالد[15] در مرز موراوی و مجار شکل گرفت و دومین جماعت پروتستان جهان شد و در 940 هم فرانسویان ۶۳ پروتستان (هوگنو[16]) را در واسی[17] به قتل رساندند و به این شکل جنگها ی مذهبی این کشور آغاز شد.
روز دهم اسفند به ویژه با تولد چندین شخصیت نامدار گره خورده که همگی با شعر و موسیقی پیوندی دارند. از میان ایرانیان در سال ۱۳۰۷ مهدی اخوان ثالث در این روز زاده شد و از اهالی سایر ملل هم جیوآچینو روسینی[18] آهنگساز ایتالیایی (1170)، فردریک شوپن[19] پیانیست و آهنگساز لهستانی (1189) و خالد حاج ابراهیم خوانندهی الجزایری (1338) در این روز زاده شدهاند. اسحاق رابین نخستوزیر اسرائیل هم در ۱۳۰۱ زاده شد.
اتحادیهی برادران در کونوالد
کشتار پروتستانها در واسی
فرانسیسکو دِ آمِیدا[20] ماجراجو و غارتگر پرتغالی (888) و آلفونسو دو لامارتین شاعر فرانسوی (1247) هم در این روز درگذشتند.
بندیکت شانزدهم
آلفونسو دو لامارتین
اخوان
روسینی
فراسیسکو د آمیدا
یازدهم اسفند

روز سهشنبه یازدهم اسفند سال ۱۱۵۷ (۱۳ صفر ۱۱۹۳ق) آغامحمدخان قاجار پس از شنیدن خبر مرگ کریمخان زند به بهانهی شکار از شیراز خارج شد و از شکارگاه به سوی شمال ایران گریخت. در همین روز به سال ۱۲۷۵ محمدعلیشاه قاجار (تصویر بالا) نوادهی آغامحمدخان با ملکهجهان دختر کامرانمیرزا (تصویر زیر) ازدواج کرد و احمدشاه واپسین شاه این سلسله از این پیوند زاده شد.

ربع قرن بعد در سال ۱۳۰۰ عملاً دودمان قاجار سقوط کرده بود و در چنین روزی نخستین شماره از روزنامهی «شفق سرخ» بهمدیریت شیخ علی دشتی انتشار یافت و طی سالهای بعد به یکی از رسانههای مهم هواداران تجدد تبدیل شد و در ۱۳۷۸ هم با ادغام سازمان برنامه و بودجه و سازمان امور استخدامي کشور، سازمان مديريت و برنامهريزي ايجاد شد. در 1380 هم نیروهای متحد با آمریکا با سیهزار سرباز به مناطق شمالی افغانستان حمله بردند و طی عملیات آناکوندا دستهای ششصدنفره از طالبان را مورد حمله قرار دادند که حدود نیمیشان کشته شدند.
دیوکلتیان
سولا
عملیات آناکوندا
در یازدهم اسفند سال ۸۶ پیش از میلاد لوکیوس کرنلیوس سولا[21] آتن را فتح کرد و آریستیون[22] حاکم شهر را که دستنشاندهی مهرداد ششم شاه پونت بود از قدرت کنار زد. در سال 293 میلادی دیوکلتیان[23] امپراتور روم ماکسیمیان[24] همکار خود را به مقام امپراتوری و گالریوس[25] و کنستانتیوس کلوروس[26] را به مقام سزاری رساند و به این ترتیب ساختار سیاسی چهارتایی جدیدی را بنیان نهاد که ناپایدار و ناموفق از آب در آمد.
در سال 1171 هجری خورشیدی، ارتش اتریش در نبرد آلدنهووِن[27] با نزدیک چهلهزار سرباز بر سپاهیان انقلابی فرانسوی که دههزار نفر بودند غلبه کرد و دوهزار تن از ایشان را کشتار کرد. در 1193 انگلیسیها با نوشتن قرارداد کَندی[28] حاکمان دولت کندی در سریلانکا را تابع خود ساختند. در 1203 روبرت کوفرِسی[29] دزد دریایی مشهور کارائیبی در جنگی شکست خورد و دستگیر شد. در 1233 الکساندر دوم تزار روسیه شد. در سال 1260 ملکه ویکتوریا از سوءقصدی در کاخ ویندسور با بختیاری زیاد جان به در برد. در سال 1274 ارتش هشتادهزارنفرهی حبشه در نبرد عَدوا بر سپاهیان مهاجم ایتالیایی که بیستهزار نفر جمعیت داشتند غلبه کردند و تقریباً همه را کشتند یا اسیر گرفتند.
قرارداد تسلیم دولت کندی به انگلیس
ملکه ویکتوریا در کاخ ویندسور
روبرت کوفرسی
در 1324 هوشیمین رئیسجمهور ویتنام شمالی شد. در 1333 نورودوم سیهانوک[30] شاه کامبوج به نفع برادرش نورودوم سوراماریت[31] از سلطنت کنارهگیری کرد و در 1334 هم مراکش از فرانسه استقلال یافت. در سال 1340 ژنرال نِهمین در برمه کودتا کرد و قدرت را به دست گرفت، در 1348 رودزیا از انگلستان جدا شد و اعلام جمهوری کرد، و در 1355 لیبی با رهبر قذافی به جمهوری سوسیالیست خلق عرب لیبی تبدیل شد!
یازدهم اسفند در ضمن در تاریخ بردهداری آمریکاییان هم روز مهمی بوده است. چون در سال 1185 کنگرهی آمریکا واردات برده به آمریکا را ممنوع ساخت و چهلودو سال بعد در 1237 بزرگترین حراج بردگان در آمریکا انجام شد و طی آن ۴۳۶ زن و مرد و کودک طی دو روز در جورجیای آمریکا به فروش رسیدند!
ژنرال نهمین و بن گوریون
نورودوم سوراماریت
اولین شمارهی تایم
از زمرهی رویدادهای فرهنگی و اجتماعی این روز هم آنکه در سال 876 ناوگان واسکو دوگاما[32] به موزامبیک رسید. در 939 غارتگران اسپانیایی به رهبری پدرو دل کاستیل[33] اردوگاهی در آرژانتین بنا کردند که بعدتر به شهر مِندوزا تبدیل شد. در 1095 اولین باله با نام «عشقهای بهرام و ناهید» در انگلستان بر صحنه رفت. در 1168 اولین سرشماری در آمریکا انجام پذیرفت. در سال 1169 در فرانسه برجهای پیامرسانی موسوم به سِمافور[34] ابداع شد و کار انتقال خبر در فواصل دور را آسان کرد. بر فراز این برجها درفشی با بازوهایی متحرک برمیافراشتند و با تغییر موقعیت این بازوها نسبت به هم پیام موردنظر را هجی میکردند. در 1174 شرکت هند شرقیِ هلند ملی شد. در سال 1250 پارک ملی یلوستون[35] تأسیس شد که اولین پارک ملی جهان بود. در 1251 شرکت رِمینگتون[36] و پسران در نیویورک اولین خط تولید ماشین تایپ را راه انداختند و در 1271 نیکولا تسلا[37] اولین کارکرد رادیو را در میسوری برای مردم نمایش داد. در سال 1301 نخستین شماره از مجلهی تایم منتشر شد. در 1311 هم اولین فیلم کینگ کنگ در نیویورک به نمایش در آمد.
سمافور
نبرد عدوا
شرکت رمینگتون
در چنین روزی به سال 1274 هانری بِکِرل[38] اثر تلاشی رادیوآکتیو را کشف کرد. در 1347 هواپیمای کنکورد برای اولین بار در تولوز فرانسه به هوا پرید. در 1361 لوح فشرده (CD) برای اولین بار در آمریکا به بازار عرضه شد. در 1363 گرفتن آزمایش ایدز هنگام اهدای خون باب شد. در 1373 پژوهشگران در فرمیلَب[39] کشف کوارک بالا[40] را اعلام کردند و در 1376 دادههای ارسال شده از طرف فضاپیمای گالیله نشان داد که اروپا ماه برجیس زیر پوستهی منجمدش اقیانوسی از آب مایع دارد.
اروپا
اولین کینگ کونگ
پارک یلوستون
در میان مردم ایرانزمین، یازدهم اسفند روز تولد ممنون حسین رئيسجمهور پاکستان (1318) و میرحسین موسوی (1320) است. در میان انیرانیان هم میخائیل گورباچف (1309)، جون بون جووی[41] خوانندهی آمریکایی (1340) در این روز زاده شدند و فرانچسکو رِدی طبیعیدان ایتالیایی (1075)، جان وسلی[42] یزدانشناس و دولتمرد انگلیسی و بنیانگذار کلیسای آنگلیکن (1169)، هوارد کارتر[43] کاشف و مصرشناس انگلیسی (1317) و فیلیپ ک دیک[44] نویسندهی رمانهای علمی تخیلی (1360) هم در چنین روزی درگذشتند.
کودکی گورباچف
هانری بکرل
ممنون حسین
دوازدهم اسفند
داود خان سردار بنگالی خفتانش را از مونیم خان هدیه میگیرد
مهمترین رخداد تاریخی دوازدهم اسفند ماه آن است که در چنین روزی به سال ۲۷۲ میلادی مانی پیامبر ایرانی در زندان درگذشت و یا کشته شد. مانی بنیانگذار یکی از بزرگترین ادیان جهان باستان بود و بر تاریخ اندیشه و دین تأثیری بزرگ به جا گذاشت و بهدنبال درگیریهایی سیاسی با کَرتیر که در این هنگام موبدی نیرومند و بانفوذ بود در حدود شصتسالگی جان باخت.
در روز دوازدهم اسفند سال 953 اکبر شاه گورکانی در نبرد توکاروی[45] بر قوای بنگالی غلبه کرد. در ۱۳۰۳ آتاتورک عبدالمجید دوم را از خلافت عثمانی عزل کرد و به این ترتیب خلافت عثمانی منقرض شد و سلطنت خاندان عثمانی نیز پایان یافت و ترکیه به کشوری با نظام جمهوری تبدیل شد. در 1316 در عربستان سعودی نفت کشف شد. در 1336 نوری سعید برای هشتمین بار نخستوزیر عراق شد و در دوازدهم اسفند سال ۱۳۳۸ عملیات حفاری چاههای نفت در خلیج فارس توسط شرکت ملی نفت ایران و با همکاری شرکتهای ایتالیایی و آمریکایی آغاز شد. یک سال بعد در ۱۳۳۹ بیستمین دورهی مجلس شورای ملی رسمیت یافت و مجلس کار خود را آغاز کرد.
نوری سعید
حملهی القاعده به عراق
در چنین روزی به سال 1370 استانهای جداشده از قلمرو ایرانزمین که اغلب همچنان پسوند «استان» خود را حفظ کردهاند –ازبکستان، ارمنستان، گرجستان، ترکمنستان، قرقیزستان، تاجیکستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان- پس از فروپاشی کمونیسم در مقام کشورهایی مستقل به عضویت سازمان ملل درآمدند. در 1382 هم القاعده در روز عاشورا با بمب به شیعیان عراقی در کربلا عزادار حمله کرد و ۱۷۰ تن را کشت و پانصد تن را زخمی کرد.

دوازدهم اسفند سال ۵۳۷ میلادی اوستروگُتها به رهبری ویتیگِس محاصرهی رم را آغاز کردند. از آن سو، بلیزاریوس سردار رومی به ساماندهی قوای دفاعی خود پرداخت (تصویر بالا). در 897 خورشیدی هرنان کورتز[46] و غارتگران اسپانیایی همراهش به قلمرو آزتکها و شهر مکزیکو وارد شدند. در 1177 محاصرهی جزیرهی کورفو[47] در دریای اژه توسط نیروهای روس و عثمانی با تسلیمشدن سههزاروپانصد سرباز فرانسوی مستقر در آنجا پایان یافت و در 1223 فلوریدا به بیستوهفتمین ایالت آمریکا تبدیل شد. در سال 1235 انگلستان و فرانسه به خاطر آن که چینیها در روند توزیع تریاک در کشورشان اختلال ایجاد میکردند به این کشور اعلان جنگ دادند و جنگ دوم تریاک آغاز شد. در 1291 هزاران زن برای دستیابی به حق رأی در واشینگتن راهپیمایی کردند و در 1296 روسیه عهدنامهی برست لیتوفسک[48] را امضا کرد و از جنگ جهانی اول بیرون آمد. در ۱۳۰۳ هم ملیگرایان تندروی ایتالیایی قلمرو آزاد فیومِه[49] را اشغال کردند و رهبرشان دانونزیو[50] در میان استقبال پرشور مردم فیومه وارد این منطقه شد. موسولینی در این هنگام خبرنگار و مسئول تبلیغات دانونزیو بود.
الکساندر دوم
عبدالمجید دوم
استقبال مردم فیومه از ایتالیاییها
در سال 1309 آمریکا نقش پرچم خود را تعریف کرد. در 1320 ده هواپیمای ژاپنی بروم در غرب استرالیا را بمباران کردند و صد تن از ساکنانش را که اغلب اروپایی بودند به قتل رساندند. در ۱۳۲۱ در زمان بمباران لندن ۱۷۳ نفر در هجوم جمعیت به سوی پناهگاه زیرزمینی زیر دستوپا ماندند و کشته شدند و در 1323 هواپیماهای انگلیسی شهر هاگ در هلند را بمباران کردند و ۵۱۱ تن از شهروندان غیرنظامی را کشتند. بعدتر اعلام شد که این بمباران به خاطر اشتباه در جهتیابی خلبان رخ داده است!

رخدادهای دیگری هم با این روز تقارن دارند که برخیشان به این شرحاند: در 1035 آتشسوزی بزرگ مِیرِکی[51] در شهر اِدو (توکیوی امروزین) به مرگ صد هزار نفر منجر شد (تصویر بالا). در 1239 الکساندر دوم تزار روسیه فرمان آزادی سِرفها را صادر کرد و به این ترتیب بدنهی جمعیت روسیه که برده محسوب میشدند آزاد شدند. در سال 1253 اپرای کارمِن اثر ژرژ بیزه[52] در پاریس بر صحنه رفت و در همین روز (1253) هم اولین هاکی روی یخ سالنی در مونترآل کانادا بازی شد. در 1282,ویلهلم دوم قیصر آلمان با فونوگراف ادیسون صدای خود را ضبط کرد و اولین دولتمردی بود که صدایش ضبط میشد. در 1329 جکی برِنستون[53] در ممفیس واقع در تنسی آلبوم Rocket 88 را ضبط کرد که اولین موسیقی راک اند رول شمرده میشود.
در 1350 فضاپیمای پایونیر ۱۰ به فضا پرتاب شد و مأموریتش جستجوی سیارههای خارج از منظومهی خورشیدی بود. در 1369 یک شهروند به صورت آماتور از صحنهی کتک خوردن سیاهپوستی به نام رادنی کینگ[54] از پلیس لسآنجلس فیلمبرداری کرد و پخش آن بعداً به شورشی رنگینپوستان منتهی شد و در 1395 هم عناصر نویافته و نوساختهی موسکُویم، تِنِسین و اوگانِسون به جدول تناوبی عناصر افزوده شدند.
شبنم شکیل
اولین هاکی روی یخ سالنی در مونترآل
در میان مردم ایرانزمین، دوازدهم اسفند روز تولد ابونصیر محمد پسر بابر شاه مشهور به هِندَلمیرزا است (897) که هند را فتح کرد و نخستین شاه سلسلهی گورکانی هند شد. حسین دهقان وزیر دفاع ایران (1335) و کاظم بهمنی شاعر معاصر (۱۳۶۴) نیز در این روز زاده شدند. در سال 1391 هم شبنم شکیل شاعر و ادیب پاکستانی در چنین روزی درگذشت. از میان نامداران دیگر الکساندر گراهام بل مخترع تلفن (۱۲۲۶) در این روز زاده شد.
اولین موزیک راک اند رول
کارمن
شورش سیاهپوستان به خاطر رادنی کینگ
هِندَلمیرزا
- Sir John Malcolm ↑
- Treaties of Tilsit ↑
- Ulrika Eleonora ↑
- Alaungpaya ↑
- Konbaung ↑
- USS Indiana ↑
- Ranavalona III ↑
- Desmond Tutu ↑
- Jean-Bertrand Aristide ↑
- Photius ↑
- Charles Lindbergh ↑
- Hoover ↑
- Misha Defonseca ↑
- Skytree ↑
- Kunvald ↑
- Huguenot ↑
- Vassy ↑
- Gioachino Rossini ↑
- Frédéric Chopin ↑
- Francisco de Almeida ↑
- Lucius Cornelius Sulla ↑
- Aristion ↑
- Diocletian ↑
- Maximian ↑
- Galerius ↑
- Constantius Chlorus ↑
- Battle of Aldenhoven ↑
- Kandyan Convention ↑
- Roberto Cofresí ↑
- Norodom Sihanouk ↑
- Norodom Suramarit ↑
- Vasco da Gama ↑
- Pedro del Castillo ↑
- semaphore ↑
- Yellowstone ↑
- Remington ↑
- Nikola Tesla ↑
- Henri Becquerel ↑
- Fermilab ↑
- top quark ↑
- Jon Bon Jovi ↑
- John Wesley ↑
- Howard Carter ↑
- Philip K. Dick ↑
- Battle of Tukaroi ↑
- Hernan Cortes ↑
- Corfu ↑
- Treaty of Brest-Litovsk ↑
- Free State of Fiume ↑
- Gabriele D’Annunzio ↑
- Great fire of Meireki ↑
- Georges Bizet ↑
- Jackie Brenston ↑
-
Rodney King ↑
ادامه مطلب: ماه اسفند: سیزدهم تا پانزدهم