ماه آبان: سیزدهم تا پانزدهم

ماه آبان: سیزدهم تا پانزدهم

سیزدهم آبان

قدیمی‌‌ترین رخداد تاریخی ثبت‌‌شده در این روز به ایران‌‌زمین مربوط می‌‌شود. در سیزدهم آبان سال ۵۲۲ پیش از میلاد وِندافَر سردار داریوش بزرگ شهر بابل را گشود و ارخه را که رهبر شورشیان شهر بود اسیر کرد و به صلیب کشید. ‌‌

در تاریخ معاصرمان هم رخدادهایی در این روز واقع شده است. مثلاً روز چهارشنبه سیزدهم آبان سال ۱۲۷۰ عبدالحسین‌‌میرزا فرمانفرما، حاکم کرمان و بلوچستان، آخرین کسی بود که لقب سالار لشکر را در نظام ارتشی قاجارها گرفت. روز دوشنبه سیزده آبان سال ۱۲۸۵ ناصرالملک صدراعظم ایران به دنبال کودتایی عزل شد و سال بعدش در همین روز که در سه‌‌شنبه قرار می‌‌گرفت روزنامه‌‌ی مشروطه‌‌خواه روح‌‌القدس توقیف شد و اولین دادگاه مطبوعاتی در تاریخ معاصر ایران برایش تشکیل شد. دو سال بعد (۱۲۸۸) شاهسون‌‌ها اردبيل را تصرف و غارت كردند. ياغيان قنسولگري روس را محاصره و تسليم بعضي از متحصنين را مطالبه نمودند. قنسول تقاضاي كمك فوري نمود. در ۱۳۵۸ هم گروهی از دانشجویان پیرو خط امام به سفارت آمریکا حمله کردند و دیپلمات‌‌های آمریکایی را گروگان گرفتند.

کارمندان سفارت آمریکا

جالب آن که این روز با ترورهای سیاسی پیوندی تنگاتنگ دارد. در ۱۲۹۶ هم کمیته‌‌ي مجازات حاجی میرزا علی ملک‌‌التجار و سردار مظفر چهاردولی را ترور کرد و به قتل رساند. سی و دو سال بعد در ۱۳۲۸ گروه فداییان اسلام کوشیدند شاه را ترور کنند که ناموفق ماند و شاه جان به در برد. در ۱۳۷۴ هم اسحاق رابین نخست‌‌وزیر اسرائیل به دست یک یهودی تندرو ترور شد و به قتل رسید.

Related image

عبدالله چاتلی

Image result for Grey Wolves party

هواداران گرگ‌‌های خاکستری

در ۱۳۷۵ در ترکیه افتضاحی سیاسی به پا شد و این زمانی بود که عبدالله چاتلی، رهبر گروه پان‌‌ترک افراطی گرگ خاکستری، در جریان یک حادثه‌‌ی رانندگی در منطقه‌‌ی سوسورلوک کشته شد. این حادثه به رسوایی بزرگی منتهی شد، چون نشان داد که چاتلی و گروهش در خدمت دولت بوده‌‌اند و با پشتیبانی دولتمردان ترکیه جنایت‌‌های خود را انجام می‌‌داده‌‌اند. چاتلی در ابتدای کار یک آدمکش حرفه‌‌ای بود که در خدمت دولت ترکیه فعالیت می‌‌کرد و بعدتر رهبری گرگ‌‌های خاکستری را بر عهده گرفت که گروهی از پان‌‌ترکهای افراطی بود که به قتل و ترور فعالان کُرد و ارمنی و ترک‌‌های مخالف نژادپرستی اقدام می‌‌کردند.

گروه گرگهای خاکستری در اصل همان مافیای ترکیه است و گروهی شبه‌‌نظامی و نژادپرست است که با ایدئولوژی برتری نژاد ترک برای سرکوب مخالفان و به ویژه کردهای ترکیه فعالیت می‌‌کند. با این همه سازمان اصلی توزیع مواد مخدر و بردگان جنسی و جنایت سازمان‌‌یافته در ترکیه نیز همین سازمان است. عبدالله چاتلی هم در زمان مرگ به خاطر قاچاق مواد مخدر، تجاوز جنسی و باج‌‌گیری در اروپا تحت تعقیب بود. دولت ترکیه زیر فشار افکار عمومی بین‌‌المللی به طور رسمی اعلام کرده بود که از این گروه پشتیبانی نمی‌‌کند و خود چاتلی به ظاهر جنایتکاری فراری می‌‌نمود.

اما در جریان این تصادف کسانی که در خودروی چاتلی بودند و همراه او کشته شدند پیوندهایش را با دولت ترکیه نمایش دادند. این افراد عبارت بودند از حسین خوجه‌‌داغ، از فرماندهان بلندپایه‌‌ی پلیس، غنچه اوج ملکه‌‌ی زیبایی ترکیه و دوست‌‌دختر چاتلی که در تصادف کشته شدند و سعادت ادیب بوجاق رهبر عشیره‌‌ی بوجاق و عضو مجلس اعلای ملی ترکیه و دشمن بزرگ کردها، که با پا و جمجمه‌‌ی شکسته از تصادف جان به در برد. فاش شدن این که رهبر مافیای ترکیه با رئیس پلیس و نماینده‌‌ی مجلس دوستی چنین نزدیکی داشته به رسوایی بزرگی منتهی شد، اما به دنبال استعفای وزیر کشور ترکیه دستگاه قضایی ترکیه از پیگرد همدستان دیگر این جنایتکار سر باز زد و کمی بعد کتابی به قلم دخترش منتشر کرد که در آن جنایت‌‌های چاتلی و کشتار مخالفان نژادپرستی به «تفسیر متفاوت او از عدالت و شور و اشتیاقش برای ملت ترک» منسوب شده بود.

Westgate Hotel.jpg

شورش چارتیست‌‌ها

این روز با مقاومت نظامی سرخپوستان در برابر استعمارگران اروپایی‌‌تبار هم مصادف است. در ۱۱۷۰ اتحادیه‌‌ی قبایل سرخپوست غرب آمریکا در نبرد واباش^[1] بر دولت ایالات متحده پیروزی بزرگی به دست آورد. در ۱۱۹۰ کشیشی به نام خوزه ماتیاس دِلگادو^[2] زنگ‌‌های کلیسایش را به صدا در آورد و مردم را به شورش فرا خواند و به این ترتیب جریان استقلال سان سالوادور آغاز شد، در ۱۲۱۸ هم شورش نیوپورت^[3] به رهبری جان فراست^[4] و حدود پنج هزار چارتیست (لیبرال تندرو) آغاز شد که آخرین طغیان بزرگ بر ضد حکومت مرکزی در بریتانیا بود و با خشونت سرکوب شد.

در ۱۲۴۷ جان ویلیس مِنارد^[5] اولین سیاهپوستی بود که در انتخابات کنگره رأی آورد، اما به خاطر تعصبات نژادی آمریکایی‌‌ها هرگز به کنگره راه نیافت. در ۱۲۹۰ ایتالیا طرابلس و سیرنائیک را از دولت عثمانی گرفت. در ۱۲۹۳ فرانسه و انگلستان به عثمانی اعلان جنگ دادند. در ۱۳۰۰ هارا تاکاشی^[6] نخست‌‌وزیر ژاپن در توکیو به قتل رسید، در ۱۳۰۳ نلی تیلو راس^[7] در وایومینگ^[8] اولین فرماندار زن در آمریکا شد و در ۱۳۲۱ سپهسالار اروین رومل^[9] به دنبال متراکم شدن نیروهای دشمن در العلمین فرمان هیتلر برای مقاومت را نادیده گرفت و فرمان عقب‌‌نشینی قوایش را صادر کرد. در ۱۳۲۲ نیروی هوایی متفقین واتیکان را بمباران کرد و به آثار تاریخی این منطقه آسیب رساند و در ۱۳۳۵ هم ارتش سرخ وارد مجارستان شد و شورش ضدکمونیستی مردم را سرکوب کرد.

جنگ خیابانی با کمونیست‌‌ها در بوداپست

اروین رومل در العلمین

این روز با فراز آمدن رئیس‌‌جمهورهای نامدار هم مصادف بوده است. در ۱۳۳۱ دوایت آیزنهاور^[10] سی و چهارمین رئیس‌‌جمهور آمریکا شد و در ۱۳۴۹ سالوادور آلنده^[11] به ریاست جمهوری شیلی رسید و نخستین رئیس دولت مارکسیست در آمریکای لاتین شد و در ۱۳۵۹ ریگان^[12] بر کارتر^[13] غلبه کرد و به ریاست جمهوری آمریکا رسید.

آیزنهاور

Simpson James Young signature picture.jpg

جیمز سیمپسون

Nellie Tayloe Ross.jpg

نلی تیلور راس

رونالد ریگان

سیزدهم آبان با چندین رخداد فرهنگی و علمی نیز قرین است. در ۱۱۶۲ سمفونی شماره‌‌ی ۳۶ موتسارت^[14] در لینتس^[15] اتریش اجرا شد، در ۱۱۷۲ بانوی خبرنگار فرانسوی و فعال حقوق زنان، المپ دو گوژ^[16]، با گیوتین اعدام شد. در ۱۲۲۶ اثر بیهوش‌‌کننده‌‌ی کلروفرم توسط پزشکی اسکاتلندی به نام جیمز یانگ سیمپسون^[17] کشف شد و در ۱۲۶۹ اولین قطار زیرزمینی لندن آغاز به کار کرد. در ۱‍۳۳۹ جین گودال^[18] برای نخستین بار در یک قبیله‌‌ی شامپانزه در تانزانیا رفتار ابزارسازی این جانوران را ثبت کرد که اولین گزارش در این مورد از جانوران بود. در ۱۳۴۵ هم طغیان رود آرنو^[19] به بالا آمدن سطح رودخانه تا ۷/۶ متر انجامید و در نتیجه شهر فلورانس زیر آب رفت و هزاران هزار اثر هنری و کتاب کمیاب در این فاجعه از میان رفت.

Köprülü Ahmed kőrajz.jpg

عثمان دوم

خلیل سلطان

سیزدهم آبان روز تولد عثمان دوم سلطان عثمانی (۹۸۳)، درگذشتگان این روز از قلمرو ایران‌‌زمین هم عبارت‌‌اند از خلیل‌‌سلطان پسر میرانشاه پسر تیمور لنگ و حاکم هرات (۷۹۰)، فاضل احمد پاشا صدراعظم عثمانی (۱۰۵۵)، مجلدالملک سینکی نویسنده‌‌ی رساله‌‌ی مجدیه و آفریننده‌‌ی خط شکسته نستعلیق (۱۲۶۰)، نجم‌‌السلطنه (۱۳۱۱)، رضا علوی شوشتری (۱۳۸۱)، نادیا انجمن خبرنگار و شاعر افغان (۱۳۸۴) در میان اهل فرنگ هم ژیل دلوز^[20] فیلسوف فرانسوی (۱۳۷۴) در این روز درگذشته است.

Gilles Deleuze.jpg

ژیل دلوز

المپ دو گوژ

John Willis Menard.jpg

جان ویلیس منارد

چهاردهم آبان

روز چهاردهم آبان سال ۱۳۳۳ برای خانواده‌‌ی محمدرضاشاه پهلوی روزی پر دردسر بود. در این هنگام شاه و همسرش ثریا برای سه ماه به اروپا و آمریکا سفر کرده بودند و به خصوص علاقه‌‌ی زیادی به معاشرت با هنرپیشه‌‌ها داشتند. شاید به خاطر همین در مرکز توجه رسانه‌‌ها قرار گرفتند و عکاسی از ملکه ثریا وقتی که مشغول اسکی بر آب بود عکسی در لباس شنا گرفت که بازتاب بدی در میان مردم ایران پیدا کرد. در همین روزها بود که زنی ادعا کرد دوست دختر شاه بوده و از او بچه‌‌دار شده است. این ادعا البته نادرست بود اما باعث شد از طرف دربار برای ساکت کردنش پولی به او پرداخت کنند، که احتمالاً انگیزه‌‌ی اولیه‌‌ی چنین ادعایی بوده است.

$G:\pix\projects\iranzamin\modern\صدام۴۳.jpg$

صدام حسین

این روز در سال‌‌های اخیر با تنش‌‌هایی سیاسی در کشورهای مستقر در قلمرو ایران‌‌زمین مصادف بوده است. در سال ۱۳۶۵ میرحسین موسوی نخست‌‌وزیر هواداران حسن آیت را از ارتش پاکسازی کرد و مهم‌‌ترین این افراد آقایان کتیبه، آگاه و سید احمد کاشانی بودند. در ۱۳۸۵ صدام حسین، برزان ابراهیم تکریتی و عواد حامد البندر در جریان محاکمه‌‌ی الدجیل به اعدام محکوم شدند، بی آن که در دادخواستشان به جنایت‌‌هایشان بر ضد مردم ایران اشاره‌‌ای شده باشد. Soldiers formed into battle lines. Puffs of smoke from muskets. روز چهاردهم آبان سال ۹۸۴ گای فاوکس^[21] که برای سرنگونی پارلمان انگلیس توطئه‌‌ای چیده بود دستگیر شد، در ۱۱۳۶ فردریک کبیر در نبرد روسباخ^[22] (تصویر بالا) بر ارتش متحد فرانسه و امپراتوری مقدس روم پیروز شد، در ۱۱۵۹ توپاک آماروی دوم^[23] رهبر انقلابیون سرخپوست در پرو در برابر حاکمیت اسپانیایی‌‌ها سر به شورش برداشت.

Photograph

باراک اوباما

توپاک آمارو

در ۱۲۹۱ وودرو ویلسون^[24] به ریاست‌‌جمهوری آمریکا رسید. در ۱۳۰۴ هم اولین جاسوس نامدار قرن بیستم که سیدنی ریلی^[25] نام داشت در شوروی گرفتار شد و اعدامش کردند. در ۱۳۱۸ نزدیک به سیصد استاد دانشگاه لهستانی در کراکو^[26] به دست نازی‌‌ها دستگیر شده و به اردوگاه‌‌های کار فرستاده شدند. در ۱۳۱۹ فرانکلین روزولت^[27] به طور استثنایی برای سومین بار به ریاست‌‌جمهوری برگزیده شد و در ۱۳۲۲ ارتش سرخ شوروی آلمانی‌‌ها را شکست داد و شهر کیف را گرفت. در ۱۳۸۷ هم باراک اوباما^[28] اولین رئیس‌‌جمهور آمریکا شد که خون آفریقایی داشت.

Sidney Reilly.jpg

سیدنی ریدلی

President Wilson 1919.jpg

وودرو ویلسون

این روز در تاریخ فرهنگ هم اهمیتی داشته است؛ در ۸۷۸ کاتولیکون^[29] که هم‌‌زمان نخستین واژه‌‌نامه‌‌ی فرانسوی و برتون بود انتشار یافت، در ۱۲۰۸ دانشگاه صنعتی دانمارک تأسیس شد.

در ۱۲۷۴ جرج سِلدِن^[30] اولین پروانه‌‌ی تولید خودرو را در آمریکا دریافت کرد، در ۱۳۸۶ اولین سفینه‌‌ی مهنَوَرد چینی به نام چانگ‌‌ای ۱^[31] در مدار ماه قرار گرفت و در همین روز شرکت گوگل نرم‌‌افزار گوشی همراه آندروئید را رونمایی کرد.

جرج سلدن و خودروی چهارچرخه‌‌اش

A monochrome engraving of eight men, in 17th-century dress. All have beards, and appear to be engaged in discussion

گای فاوکس و دسیسه‌‌چیان همدستش

در میان مردم زادگان این روز دو نفر را داریم که به خارج از قلمرو ایران‌‌زمین تعلق دارند و در کشورمان به موقعیتی درباری دست یافتند. یکی غازان‌‌خان مغول (۶۵۰) بود (تصویر روبرو) و دیگری ملکه فوزیه شاهزاده خانم مصری (۱۳۰۰). همچنین در ۱۱۶۷ شجاع‌‌شاه درانی پادشاه افغانستان و در ۱۳۲۶ مسعود ییلماز بیست و یکمین نخست‌‌وزیر ترکیه زاده شدند.

در همین روز به سال ۱۲۱۹ هاری سینگ نالوا^[32] با خوراندن زهر خارک سینگ^[33] رهبر سیک‌‌ها را از بین برد و خود جانشینش شد. در ضمن ویل دورانت^[34] تاریخ‌‌نگار آمریکایی (۱۲۶۴) هم در این روز زاده شده و جیمز کلرک ماکسول^[35] فیزیکدان انگلیسی (۱۲۵۸) هم درگذشته است. مایکل کرایتون^[36] انسان‌‌شناس و نویسنده‌‌ی داستان‌‌های علمی‌‌تخیلی (۱۳۸۷) و منصور پورحیدری فوتبالیست ایرانی هم در این روز (۱۳۹۵) درگذشته‌‌اند.

Image result for james maxwell

جیمز کلرک ماکسول

Princess Fawzia bint Fuad of Egypt.jpg

فوزیه

William and Ariel Durant.jpg

ویل دورانت

Mansour Pourheidari - Esteghlal FC (TAJ SC).jpg

منصور پورحیدری

پانزدهم آبان

اوگبارو سردار نامدار کوروش بزرگ و فاتح بابل در این روز درگذشت. اوگبارو دولتمردی سالخورده بود و در دوران حکومت نبونید شاه بابل فرماندار منطقه‌‌ی گوتی (لرستان امروز) بود که حایلی بین دولت ماد و دولت بابل محسوب می‌‌شد. او پس از فراز آمدن کوروش به او پیوست و رهبری سپاهیانش را بر عهده گرفت و نبونید را شکست داد.

در تاریخ دوران قاجار، در چنین روزی به سال ۱۲۱۷ یک کشیش لازاری فرانسوی به نام اوژن بوره^[37] به تبریز رفت و هیئت میسیونری لازاری این شهر را ایجاد کرد. در ۱۲۹۱ ميرزا جوادخان سعدالدوله كه مدتي در خارج از كشور به سر مي‌‌برد با حمايت روس و انگليس وارد ايران شد و از طرف قاطبه‌‌ی مردم استقبال شكوهمندي از او به عمل آمد. وي خود را كانديداي نيابت سلطنت ايران نمود. روز سه‌‌شنبه پانزدهم آبان سال ۱۳۰۱ هم متن «یکی بود یکی نبود» جمالزاده در تهران به چاپ رسید و با اعتراض شدید ملاهای تهران روبرو شد. روحانیون در مسجد جامع بست نشستند و جمالزاده را مهدورالدم اعلام کردند چون در داستانی به نام «بیله دیگ بیله چغندر» از حقوق زنان در بافتی مدرن دفاع کرده بود.

در سال ۱۳۱۹ در حدود چنین روزی دکتر محمد مصدق که به دستور رضاشاه به بیرجند تبعید شده بود، پس از یک و نیم ماه آزاد شد و به تهران بازگشت. در ۱۳۲۸ مهندس ساعی نخستین شماره از خبرنامه‌‌ی بنگاه جنگل را منتشر کرد که اولین مجله‌‌ی فارسی درباره‌‌ی منابع طبیعی بود. در ۱۳۵۴ نخستین بخش از سریال ۱۳ قسمتی سلطان صاحبقران ساخته‌‌ی علی حاتمی از تلویزیون پخش شد. در ۱۳۷۵ هم رئیس‌‌جمهور پاکستان فاروق لیغاری مجلس را منحل کرد و نخست‌‌وزیر بینظیر بوتو را از قدرت عزل کرد.

لینکلن

جرج الیوت

Farooq leghari.jpg

فاروق لیغاری

در ۱۱۹۰ در نبرد تیپِه‌‌کانوی^[38] که در ایندیانا درگرفت، سربازان ارتش آمریکا بر سرخپوستان قبیله‌‌ی تِنسکواتاوا^[39] غلبه کردند و نزدیک صد تن از آنها را کشته یا زخمی کردند.

در چنین روزی به سال ۱۲۳۹ آبراهام لینکلن^[40] شانزدهمین رئیس‌‌جمهور ایالات متحده‌‌ی آمریکا شد، درست یک سال بعد در ۱۲۴۰ ایالت‌‌های کنفدراسیون که به خاطر هواداری از برده‌‌داری خواهان جدایی از آمریکا بودند جفرسون دیویس^[41] را به ریاست‌‌جمهوری خویش برگزیدند و این مقدمه‌‌ی جنگ داخلی آمریکا بود. در ۱۲۹۲ گاندی به خاطر مشارکت در شورش معدنکاران آفریقای جنوبی دستگیر شد، در ۱۳۴۱ هم مجمع عمومی سازمان ملل نژادپرستی نظام آپارتاید در آفریقای جنوبی را محکوم کرد و از کشورها خواست تا این دولت را تحریم کنند.

در پانزدهم آبان سال ۱۳۴۴ دولت کوبا و آمریکا توافق کردند که کوبایی‌‌هایی که می‌‌خواهند از این کشور خارج شوند بتوانند با هواپیما از مرزها بیرون بروند. در نتیجه تا شش سال بعد ۲۵۰ هزار کوبایی از کشورشان گریختند. در ۱۳۶۳ ریگان^[42] برای بار دوم رئیس‌‌جمهور شد و در ۱۳۶۴ جنبش کمونیستی ۱۹ آوریل در بوگوتای کلمبیا ساختمان قوه‌‌ی قضائیه را در اختیار گرفت و حاضران را به گروگان گرفت. در نهایت هم ۱۱۵ نفر را کشت که یازده نفرشان قاضیان دیوان عادی کشور بودند.

در این روز چند رخداد پراکنده اما مهم دیگر هم وقوع یافته است. در ۱۲۰۳ سیلی مهیب سن‌‌پترزبورگ را به کام خود فرو برد و جان افزون بر دویست تن را گرفت. در جریان این سیل سطح آب در این شهر تا ۴۳۱ سانتی‌‌متر بالا آمد!

در ۱۲۳۵ اولین اثر جرج الیوت^[43] به نام چشم‌‌اندازهای زندگی روحانی^[44] انتشار یافت، در ۱۲۵۱ سوزان آنتونی^[45] از فعالان مدافع حق رأی زنان بر خلاف قانون رأی داد و صد دلار جریمه شد! در ۱۲۸۶ حادثه‌‌ای به یاد ماندنی رخ داد و آن هم این که خسوس گارسیا کورونا^[46] که کارگر ریل‌‌گذاری راه‌‌آهن در حوالی سونورا در آمریکا بود، هدایت قطاری آتش‌‌گرفته و مملو از دینامیت را که به سوی شهر ناکوزاری^[47] می‌‌رفت بر عهده گرفت و آن را به خارج شهر راند. طوری که خودش در اثر انفجار آن کشته شد اما مردم شهر با این فداکاری‌‌اش آسیبی ندیدند.

خسوس گارسیا کورونا

در ۱۲۹۳ اولین شماره از مجله‌‌ی «جمهوری نو^[48]» منتشر شد که امروز نفوذی فراوان دارد. در ۱۲۹۷ هم در جریان همه‌‌گیر شدن بیماری آنفولانزا یک پنجم جمعیت بازمانده از بومیان ساموآ^[49] که از کشتار سفیدپوستان جان سالم به در برده بودند طی یک سال از بین رفتند. به این ترتیب از اهالی اصلی ساموآ تنها سی هزار نفر باقی ماندند. در ۱۲۹۸ به دنبال حکم موسوم به فرمان پالمر در سالگرد انقلاب اکتبر روسیه نزدیک به ده هزار تن از کسانی که به هواداری از کمونیست‌‌ها یا آنارشیست‌‌ها متهم بودند دستگیر و بسیاری‌‌شان از خاک آمریکا رانده شدند و در ۱۳۲۳ پلوتونیوم لازم برای ساخت بمب اتمی ناکازاکی در پژوهشگاه اتمی هنفورد^[50] آمریکا به دست آمد.

اخراجی‌‌ها به حکم پالمر

شرف رشید‌‌زاده

حمله‌‌ی سلیمان باشکوه به نخجوان، نگارگری عثمانی قرن شانزدهم

زادگان این روز در قلمرو ایران‌‌زمین عبارت‌‌اند از: سلیمان باشکوه سلطان عثمانی (۸۷۳)، کاوه دهگان مترجم و روزنامه‌‌نگار ایرانی (۱۳۰۱). شرف رشیدزاده (شاروف راشیدوف) رهبر حزب کمونیست ازبکستان و رئیس دولت شوروی ازبکستان هم در این روز به سال ۱۲۹۶ زاده شد که نامش در میان ازبک‌‌های امروزین معنایی مترادف با فساد مالی و جنایت سازمان‌‌یافته پیدا کرده است. الکساندر چاوچاوادزه^[51] شاعر و دولتمرد گرج و بنیانگذار شعر رمانتیک گرجی (۱۲۲۵) و اقدس خاوری که با نام هنری‌‌اش در مقام خواننده یعنی خاطره پروانه بیشتر شهرت دارد (۱۳۸۷) هم در این روز درگذشته‌‌اند. از میان اروپاییان چزاره لومبروزو^[52] بنیانگذار دانش جرم‌‌شناسی در ایتالیا (۱۲۱۴) و کنراد لورنتس^[53] جانورشناس و رفتارشناس اتریشی (۱۲۸۲) در این روز زاده شده‌‌اند و پیوتر ایلیچ چایکوفسکی^[54] موسیقی‌‌دان روس (۱۲۷۲) در این روز درگذشته است.