دوشنبه , اسفند 11 1404

ماه بهمن: اول تا سوم

ماه بهمن: اول تا سوم

یکم بهمن

Plate, the king Yazdgard I, slaying a stag.jpg

روز اول بهمن سال ۴۲۰ میلادی یزدگرد اول شاهنشاه ساسانی در جریان دسیسه‌ای مرموز به قتل رسید. یزدگرد (تصویر بالا) ‌که شاهی مقتدر بود سیاست سرکوب اشراف و مهتران را در پیش گرفته بود و به همین خاطر به او لقب بزهکار داده بودند. همچنین از آنجا که از مانویان و مسیحیان و بوداییان پشتیبانی می‌کرد، نزد موبدان زرتشتی نیز چندان محبوبیتی نداشت. می‌گویند وقتی در خراسان سفر می‌کرد اسبی افسانه‌وار بر سراپرده‌اش ظاهر شد و وقتی شاهنشاه شیفته‌اش شد و برای گرفتنش پیش‌رفت، با لگدی او را به قتل رساند و بعد ناپدید شد!

حدود سیصدوپنجاه سال بعد در ۱۴۲ هجری خورشیدی ابراهیم بن عبدالله برادر محمد نفس زکیه رهبر نظامی قیام علویان در نبرد باخرمه در نزدیکی بصره از سپاهیان منصور خلیفه‌ی عباسی شکست خورد و کشته شد. ۱۰۱۱ سال بعد (در ۱۱۵۳) خلافت عباسی منقرض شده بود و در این روز خلیفه‌ای از دودمانی دیگر تاج‌گذاری کرد و او عبدالحمید اول بود که به سلطنت عثمانی رسید.

در تاریخ معاصرمان در چنین روزی به سال ۱۳۰۰ مشیرالدوله پیرنیا به صدارت رسید. هفت سال بعد در ۱۳۰۷ «دیوان جزای عُمال دولت» به ریاست حاج شرف‌الملک فلسفی افتتاح شد که کارش رسیدگی به پرونده‌ی تخلف کارمندان دولت بود. در سال ۱۳۱۲ هم اولین شماره‌ی مجله دنیا با همت دکتر تقی ارانی منتشر شد که مبلّغ آرای کمونیستی بود و پس از یک سال به گرفتاری ارانی و یارانش منتهی شد و پرونده‌ی پنجاه‌وسه نفر را رقم زد.

Gerelateerde afbeelding مجله‌ی دنیا

Gerelateerde afbeeldingخانواده‌ی مشیرالدوله پیرنیا

در چنین روزی به سال ۱۳۲۱ احمد قوام که به تازگی به نخست‌وزیری رسیده بود، کابینه‌ی خود را به این شرح ترمیم کرد: فرج‌الله بهرامی دبیر اعظم: وزیر کشور، جواد عامری: وزیر دادگستری، الهیار صالح: وزیر دارائی، محسن رئیس: وزیر پست وتلگراف، علی معتمدی: وزیر راه، نصرالله انتظام: وزیر بهداری، علیرضا قره‌گوزلو وزیر مشاور، ابراهیم خواجه‌نوری: معاون نخست‌وزیر و دکتر علی امینی که قبلاً معاون نخست‌وزیر بود، به ریاست هیئت اقتصادی ایران در آمریکا منصوب شد. در ضمن دولت لایحه‌ي ایجاد وزارت کار واقتصاد ملی را به مجلس داد و با تأیید مجلس در همین روز دکتر حسن مشرف نفیسی نخستین وزیر کار و اقتصاد ایران شد.

Abdulhamid I.jpgعبدالحمید اول

درست ده سال بعد در ۱۳۳۱ مردی به نام انصاری که در کرمان روضه‌خوانی می‌کرد و خود را نماینده‌ی آیت‌الله بروجردی می‌دانست، ستیزی با بهائیان را آغاز کرد و در همین روز گروهی از مردم فریدن اصفهان با تحریکی مشابه به محله‌ی بهايی‌ها که صد خانه داشت حمله کردند و خانه‌ها را آتش زدند و یک نفر در این میان به قتل رسید. در همین روز و هم‌زمان با این غوغاها هیئت وزیران سازمانی برای بیمه‌ی اجتماعی کارگران تأسیس کرد که از همین روز آغاز به کار کرد.

G:\pix\projects\west\Departure_of_H.R.H._the_Prince_Regent_of_Portugal_for_the_Brazils_(Campaigns_of_the_British_Army_in_Portugal,_London,_1812)_-_Henry_L'Evêque,_F._Bartollozzi.png ورود خاندان سلطنتی پرتغال به برزیل

G:\pix\projects\west\1024px-Hill_875_Vietnam نبرد خه سان.jpgنبرد خه‌سان

در روز اول بهمن سال ۱۱۸۷ خاندان سلطنتی پرتغال که دو ماه پیش به خاطر حمله‌ی انقلابیون فرانسوی به پرتغال از این کشور گریخته بود، دربار خود را در برزیل برپا کرد. در 1202 بومیان آشانتی مهاجمان استعمارگر انگلیسی را در ساحل زرین (غنا) آفریقا شکست دادند در 1239 جفرسون دیویس[1] از عضویت در سنای آمریکا استعفا داد و این مقدمه‌ی اعلام استقلال جنوب و جنگ داخلی آمریکا بود. در 1303 آلبانی به یک دولت جمهوری تبدیل شد و در 1309 سر آیزاک آیزاکس[2] اولین زاده‌شده در استرالیا بود که به فرمانداری دولت مستعمراتی استرالیا رسید.

در چنین روزی به سال 1346 نبرد خِه‌سان[3] در ویتنام با حمله‌ی آمریکایی‌ها به این منطقه آغاز شد. آمریکایی‌ها خه‌سان را گرفتند و پایگاه چریک‌ها را در آنجا نابود کردند. اما بعد عقب نشستند و در نتیجه ویت‌کنگ‌ها باز آنجا را گرفتند و خط دفاعی‌شان را توسعه دادند. هر دو طرف مدعی پیروزی در این جنگ بودند و هریک نزدیک به ده‌هزار تن کشته و زخمی دادند. در سال 1379 جوزف استرادا[4] رئیس‌جمهور فیلیپین به دنبال چهار روز تظاهرات آرام از قدرت کناره‌گیری کرد و اداره‌ی کشور به دست گلوریا ماکاپاگال آرویو[5] افتاد. در 1387 هم باراک اوباما اولین رئیس‌جمهور سیاهپوست آمریکا شد و در 1395 دونالد ترامپ اولین رئیس‌جمهور آمریکا شد که به کلی از خارج از سیستم سیاسی-نظامی کشور برخاسته بود.

Isaac Isaacs 1936.jpgآیزاک آیزاکس

Afbeeldingsresultaat voor jefferson davisجفرسون دیویس

JosephEstradajf1486.JPGاسترادا

در ضمن این روز برای نهضت اصلاح دینی مسیحیان هم اهمیت داشته است. چون در روز اول بهمن سال 903 هجری خورشیدی جنبش پروتستان‌های سوئیس زمانی آغاز شد که کنراد گبل[6]، فلیکس مانتس[7] و جرج بلاوروک[8] همدیگر را در خانه‌ی مادر مانتس در زوریخ غسل تعمید دادند و به اولین آناباپتیست‌های سوئیس تبدیل شدند.

Nushiravankeihanizadeh.jpgانوشیروان کیهانی‌زاده

Stamps of Romania, 2005-002.jpgکریستین دیور

Ludwig Achim von Arnim.jpg  لودویگ آخیم فون آرنیم

این روز با دستاوردهای فرهنگی و فنی آمریکایی‌ها هم تقارنی داشته است. در 1305 تدی وِیکلَم[9] اولین گزارش رادیویی فوتبال تاریخ را در جریان بازی آرسنال و شفیلد ارائه کرد. چون در 1332 اولین زیردریایی اتمی جهان به نام نوتیلوس[10] در کانکتیکات آمریکا به آب انداخته شد و به سال 1354 استفاده‌ی تجاری از هواپیمای کنکورد با راه‌اندازی خط لندن-بحرین و پاریس-ریو آغاز شد.

اول بهمن زادروز چند تن از نامداران وابسته به تمدن ایرانی است. قهرمان میرزا سالور مشهور به عین‌السلطنه که مفصل‌ترین کتاب خاطرات تاریخ معاصر ایران را از خود به جای نهاده، در یکشنبه اول بهمن سال ۱۲۵۰ از بطن تاجماه خانم نوه‌ی فتحعلی‌شاه زاده شد، لِو لاندائو[11] فیزیکدان آرانی در همین روز به سال ۱۲۸۷ در باکو به دنیا آمد و در روزگار ما هم در چنین روزی به سال 1315 انوشیروان کیهانی‌زاده روزنامه‌نگار و مورخ به دنیا آمد که ابتکار تدوین تاریخ‌های روزشمار و تقویم‌های تاریخ از نوع «رام» را برای نخستین بار رواج داد.

روز سه‌شنبه اول بهمن سال ۴۲۳ (۲۳ جمادی‌الثانی ۴۳۶ق) ابوالحسن سعید بن هبه‌لله از پزشکان مشهور عهد عباسی و حکیم مقتدی بالله خلیفه‌ی عباسی درگذشت و او رئیس بیمارستان عضدی بغداد هم بود. سایر درگذشتگان ایران‌زمین در این روز عبارت‌اند از میرزا یحیی‌خان مشیرالدوله که روز پنجشنبه اول بهمن سال ۱۲۷۰ جان سپرد و عارف قزوینی شاعر ملی عصر مشروطه که در ۱۳۱۲ از دنیا رخت بربست.

Gerelateerde afbeeldingپوگاچف

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Landau1910.jpg/220px-Landau1910.jpgکودکی لاندائو

در میان رفتگان انیرانی این روز یِمِلین پوگاچف[12] است که در 1153 اعدام شد. کریستین دیور[13] طراح مد فرانسوی هم در این روز به سال 1283 زاده شده و لودویگ آخیم فون آرنیم[14] شاعر و ادیب آلمانی (1209)، الکساندر هرتسن[15] فیلسوف و فعال سیاسی روس (1248)، و کامیلو گلژي[16] آسیب‌شناس و پزشک ایتالیایی (1304) در این روز درگذشته‌اند.

Herzen ge.pngهرتسن

Camillo Golgi.jpg گلژی

دوم بهمن

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f6/Kurdish_Mahabad_Republic_Was_Established_in_1947_-_The_President_Ghazi_Muhammad_In_The_Middle.jpgسران جمهوری مهاباد

روز دوم بهمن سال 895 هجری خورشیدی سلطان سلیم اول عثمانی در نبرد ریدانیه[17] بر مملوک‌های مصر چیره شد و قلمرو مصر را فتح کرد. در این نبرد هریک از دو طرف بیست هزار سرباز وارد میدان کردند و تلفاتشان به ترتیب شش و هفت هزار نفر بود. در همین روز به سال 1227 حاکم مولتان که رهبر سیک‌های پنجاب بود پس از نُه ماه محاصره تسلیم قوای انگلیسی شد.

در سال ۱۳۰۷ نظامنامه‌ی لباس متحدالشکل شهروندان به تصویب هیئت وزیران رسید و در همین روز امیر امان‌الله خان پادشاه افغانستان استعفای خود از سلطنت را پس گرفت. سه سال بعد در همین روز به سال ۱۳۱۰ محمدعلی فروغی عهدنامه‌ی مرزی ایران و ترکیه را تنظیم کرد، و درست ده سال بعد در ۱۳۲۰ به دنبال حمله‌ی متفقین به ایران هم او روسیه و انگلیس را وا داشت تا قراردادی سه جانبه را به رسمیت بشمرند و به این شکل ایران را در مقام کشوری مستقل که به جبهه‌ی متفقین پیوسته به رسمیت بشناسند و او را در پیروزی سهیم بدانند. با این همه روسیه‌ی شوروی که سپاهیانش در شمال ایران حضور داشتند برای تجزیه‌ی ایران نقشه می‌کشید و زمانی که جنگ پایان یافت و نوبت خروج این قوا شد، دسیسه‌ای را پشتیبانی کرد. به شکلی که در همین روز به سال ۱۳۲۵ قاضی محمد و حزب دموکرات کردستان که دست‌نشاندگان نیروهای اشغالگر شوروی بودند، در خیابان چهارچراغ مهاباد تأسیس جمهوری آزاد مهاباد را اعلام کردند و این بخشی از نقشه‌ی روسیه‌ی شوروی برای تجزیه‌ی آذربایجان و کردستان ایران پس از جنگ جهانی دوم بود. یازده سال بعد در همین روز به‌سال ۱۳۳۶ اسرائیل از صحرای سینا عقب‌نشینی کرد و در ۱۳۸۶ هم در انفجار دو خودروی بمب‌گذاری‌شده در باب شرقی بغداد دست‌کم ۸۸ تن کشته شدند (تصویر زیر).

Afbeeldingsresultaat voor 22 January 2007 Baghdad bombings در دوم بهمن سال 884 هجری خورشیدی اولین دسته‌ی نگهبانان سوئیسی واتیکان که ۱۵۰ نفر بودند به قلمرو پاپ وارد شدند. این روز با چندین جنبش آزادی‌طلبانه هم پیوند داشته است، چون در 1241 شورش مردم لیتوانی و بلاروس و لهستان برای بیرون راندن اشغالگران روس به شکست انجامید. در 1257 هم زولوها در نبرد ایساندلوانا[18] بر استعمارگران انگلیسی پیروز شدند، ‌هم‌زمان انگلیسی‌ها در منطقه‌ی رورکی[19] در هفتاد کیلومتری میدان جنگ بر زولوها پیروزی کوچکی به دست آوردند.

در سال 1279 ادوارد هفتم پس از مرگ مادرش ملکه ویکتوریا به پادشاهی انگلستان رسید، در 1283 معترضانی که برای جلب توجه تزار در سن پترزبورگ به راهپیمایی آشتی‌جویانه‌ای پرداخته بودند به دست سربازان دولتی کشتار شدند، این روز یکشنبه‌ی سیاه نام گرفت و آغازگاه انقلاب ۱۹۰۵ م. روسیه شد، در 1298، هلند ویلهلم دوم قیصر آلمان را که به این سرزمین تبعید شده بود، به نیروهای متفقین که در جنگ جهانی اول پیروز شده بودند، تحویل نداد. در 1321 قوای آمریکایی و استرالیایی در جنگ خونین بوناگونا[20] بر ناوگان و ارتش ژاپن پیروز شدند. در برابر سپاه بیست‌هزار نفره‌ی متفقین، ژاپنی‌ها حدود ده‌هزار نفر نیرو داشتند که تقریباً همه‌شان کشته یا زخمی شدند و در ۱۳۴۲ قرارداد الیزه برای همکاری اقتصادی فرانسه و آلمان به امضای شارل دو گل[21] و کنراد آدنائر[22] رسید.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/34/Isandhlwana.jpgجنگ ایساندلوانا

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5c/BloodySunday1905.jpgکشتار معترضان روس در یکشنبه‌ی سیاه

High-altitude overhead photo of fleet of ships in coastal waters نبرد بوناگونا

در 1365 قوای امنیتی فیلیپین بر تظاهرات ده‌پانزده هزار نفره‌ در مانیل آتش گشودند و سیزده تن را به قتل رساندند و در 1384 ایوو مورالِس[23] نخستین رئيس‌جمهور بولیوی شد که از بومیان سرخ‌پوست این کشور بود.

Edward VII in coronation robes.jpg ادوارد هفتم

Evo Morales 2011.jpgمورالس

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Gardes_Suisses_Marbot.jpg/220px-Gardes_Suisses_Marbot.jpgنگهبانان سوئیسی پاپ

از میان رخدادهای پراکنده‌ی دوم بهمن می‌توان به این موارد اشاره کرد: در سال 934 مرگبارترین زلزله‌ی تاریخ در استان شان‌شی چین روی داد، که شمار کشتگانش را بالغ بر ۸۳۰ هزار تن می‌دانند. در 1268 اتحادیه‌ی معدن‌کاران آمریکا در اوهایو تأسیس شد. در 1290 کنوانسیون بین‌المللی تریاک در لاهه به امضا رسید. این کنوانسیون واکنشی جهانی به تحمیل دو قرارداد تریاک به چین و کارکرد استعماری اعتیاد به مواد مخدر بود. در این کنوانسیون سیزده کشور (انگلستان، فرانسه، آمریکا، آلمان، ایتالیا، ژاپن، هلند، چین، پرتغال، روسیه، سیام و ایران) تعهد می‌کردند تجارت تریاک را محدود و مصرف آن را کنترل کنند. در 1335 هم جرج مِتِسکی[24] در نیویورک به جرم سی فقره بمب‌گذاری دستگیر شد و به خاطر دیوانگی مجازات نشد! به سال 1348 بوئینگ ۷۴۷ که اولین جمبوجت تجاری بود به شبکه‌ی خدمات هوایی پیوست و در 1351 دادگاه دیوانعالی آمریکا سقط جنین را در ایالت‌های آمریکا مجاز شمرد. در 1376 هم شرکت نت‌سکِیپ[25] نرم‌افزار موزیلا را برای استفاده‌ی عمومی منتشر کرد.

در میان اهالی ایران‌زمین ابن تیمیه بنیانگذار تفکر سلفی و بنیادگرایی اسلامی در دوم بهمن سال ۶۴۱ در حران زاده شد و در ۱۳۲۳ هم خسرو گلسرخی متولد گشت.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Warsaw1861.JPG/800px-Warsaw1861.JPGاردوی روس‌ها هنگام سرکوب شورش بالتیک و لهستان

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/LebedevK_UnichNovgrodVecha.jpg/1280px-LebedevK_UnichNovgrodVecha.jpg ایوان سوم

Homayoun Behzadi.jpgهمایون بهزادی

Anastasius of Persia (Menologion of Basil II).jpgآناستاسیوس پارسی

مجموعه‌ای از افراد متفاوت هم در این روز درگذشته‌اند. در سال ششم هجری خورشیدی آناستاسیوس پارسی[26] راهب مسیحی که در ابتدای کار سرداری زرتشتی در ارتش ساسانی بود، فوت کرد. در 895 خادم سنان پاشا صدراعظم عثمانی، در 1359 اشتیاق حسین قریشی مورخ پاکستانی و در 1394 همایون بهزادی فوتبالیست درگذشتند.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Lord_Byron_by_Henry_Pierce_Bone.jpg/220px-Lord_Byron_by_Henry_Pierce_Bone.jpg لرد بایرون

Gotthold Ephraim Lessing.PNGگوتهولد لسینگ

Gramsci.pngآنتونیو گرامشی

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/John_Donne_BBC_News.jpg/250px-John_Donne_BBC_News.jpgجان دان  

در میان انیرانیان (گذشته از دو نام آغازین فهرستمان) ‌شمار زیادی از اهل فرهنگ در این روز زاده شده‌اند که عبارت‌اند از: ایوان سوم تزار روس (818)، والتر رالِی[27] جهانگرد و ماجراجوی انگلیسی (930)، فرانسیس بیکن[28] فیلسوف انگلیسی (939)، جان دان[29] شاعر انگلیسی (950)، گوتهولد افراییم لِسینگ[30] فیلسوف آلمانی (1107)، لرد بایرون[31] شاعر نامدار رمانتیک (1166)، آنتونیو گرامشی[32] سیاست‌مدار کمونیست ایتالیایی (1269) و والتر فردریک موریسون[33] مخترع فریزبی (1298). فردیناند دوم شاه آراگون (894)، ادوارد مونک[34] نقاش فرانسوی (1322) و لیندون جانسون[35] رئیس‌جمهور آمریکا هم به سال 1351 در این روز درگذشته است.

Portrett av Edvard Munch (cropped).jpg مونک

A Pan Am 747-100 in white and blue livery during final approach with its landing gear extended. The aircraft is N732PA, the third 747 built and an aircraft that was used in the 747 flight test program.جمبوجت 

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Walter_Frederick_Morrison.jpg/220px-Walter_Frederick_Morrison.jpgوالتر فریدریک موریسون

Somer Francis Bacon.jpgبیکن

سوم بهمن

G:\pix\projects\iranzamin\modern\11chronicle\1300-1320\خيابان سپه و ورود رضاشاه به ساختمان مقابل دروازه ميدان‌ مشق.jpgرضا خان سردار سپه از دروازه میدان مشق (واقع در خیابان سپه امروز) وارد می‌‌شود

روز سوم بهمن سال ۱۳۰۰ مشیرالدوله در مقام رئیس‌الوزراء وزیران خود را به این شرح معرفی کرد: رضاخان سردار سپه وزیر جنگ، حکیم‌الملک وزیر امور خارجه، مدیرالملک وزیر مالیه، سردار معظم خراسانی وزیر عدلیه، اعتلاء‌السلطنه وزیر پست و تلگراف، ادیب‌السلطنه وزیر قوائد عامه و نیرالملک وزیر معارف. تشکیل این کابینه و برکشیده شدن رضاخان که به مقام وزیر جنگ به‌معنای آغاز فعالیت سیاسی‌اش بود که به موقعیت نظامی‌اش علاوه شد و راه را برای دستیابی‌اش به تاج‌و‌تخت گشود.

در همین روز به سال ۱۳۲۵، رتبه‌بندی افسران شهربانی مانند درجات افسران ژاندرامری شد و چنین نامگذاری‌اش کردند: رسدبان (ستوان)، یاور (سروان)، پاسیار (سرگرد)، سرپاس (سرهنگ)، سرتیپ. هفت سال بعد (۱۳۳۲)، ‌در همین روز، یک هیئت حسن‌نیت از باکو وارد تهران شد.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1a/Regent_Moray_window%2C_St._Giles.jpgترور جیمز استوارت

Blaise Pascal Versailles.JPGپاسکال

明太祖.jpg ژو یوان‌ژانگ

Francois Rabelais - Portrait.jpgرابله 

روز سوم بهمن سال 349 هجری خورشیدی، سربازان دودمان سونگ در چین که به کمان مرکب سکایی مجهز شده بودند، موفق شدند در نبرد با دودمان هان جنوبی که به فیل‌های جنگی هندی مسلح بودند، پیروز شوند. در سال 746 ژو یوان‌ژانگ در چین با لقب امپراتور هونگ‌وو تاج‌گذاری کرد و دودمان مینگ را تاسیس کرد. در 948 جیمز استوارت[36] نایب‌لسلطنه‌ی جیمز ششم شاه نوزاد اسکاتلند با تپانچه ترور شد و به قتل رسید و اولین کسی بود که با سلاح گرم مورد سوءقصد قرار می‌گرفت. در 957 هم اتحادیه‌ی اوترشت[37] هلند را به یک جمهوری پروتستان تبدیل کرد. همچنین در این روز به سال 1173 در یک نبرد استثنایی سواره‌نظام فرانسوی با کشتی‌های هلندی جنگیدند و بر ایشان پیروز شدند و ۱۴ کشتی و ۸۵۰ توپ به غنیمت گرفتند!

در سال 1248 سواره‌نظام ارتش آمریکا در جریان کشتار ماریاس در مونتانا به قبیله‌ای از سرخپوستان حمله کرد و ۱۷۳ تن را که بیشترشان زن و کودک بودند، کشتار کرد. در ۱۲۵۸ نبرد رورکی[38] بین زولوها و استعمارگران انگلیسی پایان یافت و در 1277 اولین دولت جمهوری در فیلیپین تشکیل شد و امیلیو آگینالدو[39] رئیس‌جمهورش شد. در 1278 هم شش‌هزار تن از نیروهای بوئر در نبرد اسپیون‌کوپ[40] بر ارتش بیست‌هزارنفره‌ی انگلستان پیروز شدند و مهاجمان بریتانیایی با به‌جاگذاشتن دوهزار تن تلفات عقب‌نشینی کردند.

Gerakan celebrate after 1969 election.jpgحسین العطاس

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/ba/Captured_Japanese_Type_88_75mm_near_Buna-Gona.jpgنبرد راباول 

در سوم بهمن 1315 هفده تن از کارگزاران مشهور حزب کمونیست شوروی از جمله رادک[41]، ویشینسکی[42] و پیاتاکوف[43] به جرم هواداری از تروتسکی محاکمه شدند و این آغازگاه دومین موج از تصفیه‌ی استالینی رهبران حزب کمونیست شوروی بود و در 1319 چارلز لیندبرگ[44] قهرمان هوانوردی مشهور در برابر کنگره‌ی آمریکا به نفع آلمان نازی شهادت داد و توصیه کرد در جریان جنگ جهانی دوم آمریکایی‌ها بی‌طرف باقی بمانند و ارتباط دوستانه‌شان با هیتلر را حفظ کنند.

در سال 1320 ژاپنی‌ها در نبرد راباول[45] بر مقاومت استرالیایی‌ها غلبه کردند و در مستعمره‌ی ایشان در گینه‌ی نو نیروی پیاده کردند. در 1321 ارتش انگلستان شهر طرابلس در لیبی را گرفت و نیروهای آلمانی و ایتالیایی را از آنجا بیرون راند و در همین روز کنفرانس کازابلانکا پس از ده روز پایان یافت و به عقد معاهده‌ی کازابلانکا منتهی شد که در آن چرچیل با دوگل و روزولت نقشه‌ی آینده‌ي جهان پس از پیروزی در جنگ جهانی دوم را تعیین کردند. بندی شرم‌آور از این معاهده آن بود که کشور لهستان که در آن لحظه متحد دلیر متفقین بود همچون پیشکشی به روسیه‌ی شوروی واگذار می‌شد و بندی مهیب از آن انتقال جمعیت برای یکدست کردن اقوام را پیش‌بینی می‌کرد که به نسل‌کشی‌های بزرگ و درگیری‌های قومی خونین منتهی شد.

در سال 1323 دریاسالار کارل دونیتس[46] آلمانی در آخرین روزهای جنگ جهانی دوم عملیات هانیبال را آغاز کرد تا شهروندان پروس شرقی را از راه دریا از مسیر پیشروی روس‌ها نجات دهد. در این عملیات ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار شهروند غیرنظامی و نزدیک به ۳۵۰هزار سرباز از راه دریای بالتیک به دانمارک منتقل شدند و از کشتارهای روس‌ها جان به در بردند. در 1328 کنشت یهودیان اعلام کرد که اورشلیم پایتخت اسرائیل است. در 1336 مارکوس پرز خیمنز[47] رئیس‌جمهور ونزوئلا به‌دنبال شورش عمومی و تظاهرات مردم در خیابان‌ها این کشور را ترک کرد و در همین روز به سال 1338 گروهی از اروپاییان مقیم الجزیره ساختمان‌های دولتی را اشغال کردند و با پلیس درگیر شدند.

. نبرد رورکی میان زولوها و انگلیسی‌ها

Helder Morel-Fatio.jpgجنگ سواره‌نظام فرانسه و ناوگان هلند!

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/PAIGC_posto_de_controlo.jpg/1024px-PAIGC_posto_de_controlo.jpgشورشیان گینه بیسائو

Marcos Pérez Jiménez.jpgمارکوس پرز خیمنز

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0e/Bundesarchiv_Bild_146-1972-092-05%2C_Flucht_aus_Ostpreu%C3%9Fen.jpg عملیات هانیبال

در سال 1341 چریک‌های بومی به پایگاه پرتغالی‌ها در تیتِه[48] حمله بردند و به این ترتیب جنگ استقلال گینه‌ی بیسائو آغاز شد. در 1345 ارتباط دیپلماتیک میان شوروی و ساحل عاج برقرار شد و در 1351 هم ریچارد نیکسون اعلام کرد که در ویتنام به صلح دست یافته‌اند.

Afbeeldingsresultaat voor Moscow Trials 1936محاکمه‌ی رادک و ویشینسکی

Boers at Spion Kop, 1900 - Project Gutenberg eText 16462.jpgسربازان بوئر در نبرد اسپیون‌کوپ 

مجموعه‌ای متنوع از رخدادهای دیگر هم در سوم بهمن‌‌ماه رخ داده که طیفی وسیع از جریان‌های فرهنگی و اجتماعی را در بر می‌گیرد. در 924 فرانسوا رابله[49] که یازده سال اثری منتشر نکرده بود، Tiers Livre را به چاپ رساند که ادامه‌ی گارگانتوا و پانتاگروئل[50] بود. در 1224 برده‌داری در تونس الغا شد، در 1267 شرکت فونوگرافِ کلمبیا[51] در واشینگتن به ثبت رسید، در 1286 روبرت بادن-پاول[52] اولین گروه پیشاهنگی پسران را در انگلستان تأسیس کرد و در 1034 هم بلِز پاسکال[53] اولین بخش از «نامه‌های شهرستانی[54]» را نوشت.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/ColumbiaPhonographBldg1889.jpg/170px-ColumbiaPhonographBldg1889.jpgشرکت کلمبیا

Black and white photograph of a man in military uniform, with his medals pinned to the left side of his jacket. He is wearing a wide-brimmed hat and holding a walking stick in both hands. روبرت بادن-پاول

Northrop Frye.jpgنورتروپ فرای

در سال 1227 الیزابت بلک‌ول[55] مدرک دکترای پزشکی خود را از دانشگاه طب جنوا واقع در نیویورک دریافت کرد و اولین بانوی دکتر آمریکا شد. در 1335 هم والتر فریدریک موریسون[56] مخترع آمریکایی حق ساخت فریزبی را به یک شرکت اسباب‌بازی‌فروشی فروخت.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Salvador_Dali_NYWTS.jpg/170px-Salvador_Dali_NYWTS.jpgسالوادور دالی

Elizabeth Blackwell.jpgالیزابت بلک‌ول

Robert nozick.jpgنازیک

Édouard Manet-crop.jpgمانه

Arthur Guinness.jpgگینس

Hilbert.jpgهیلبرت

زادگان این روز عبارت‌اند از: ادوارد مانه[57] نقاش فرانسوی (1210)، دیوید هیلبرت[58] ریاضی‌دان آلمانی (1240)، سرگئی آیزنشتاین[59] کارگردان روس (1276) و جلیل صفربیگی شاعر معاصر (۱۳۵۳).

شاه‌جهان گورکانی فرمانروای هند (1044)، ‌آرتور گینِس[60] بنیانگذار سازمان رکوردگیری گینس (1181)، سالوادور دالی[61] (1367)، نورتروپ فرای[62] ادیب و پژوهشگر کانادایی (1369)، رابرت نازیک[63] فیلسوف آمریکایی (1380) و سید حسین العطاس جامعه‌شناس مالزیایی (1385) هم در این روز درگذشته‌اند.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Payag%2C_Shah_Jahan_on_Horseback%2C_Folio_from_the_Shah_Jahan_Album_ca._1630%2C_Metmuseum.jpg/220px-Payag%2C_Shah_Jahan_on_Horseback%2C_Folio_from_the_Shah_Jahan_Album_ca._1630%2C_Metmuseum.jpgشاه‌جهان گورکانی

Sergei Eisenstein 03.jpg آیزنشتاین

 

 

  1. Jefferson Davis
  2. Sir Isaac Alfred Isaacs
  3. Battle of Khe Sanh
  4. Joseph Estrada
  5. Gloria Macapagal-Arroyo
  6. Konrad Grebel
  7. Felix Manz
  8. George Blaurock
  9. Teddy Wakelam
  10. nautilus
  11. Lev Landau
  12. Yemelyan Pugachev
  13. Christian Dior
  14. Ludwig Achim von Arnim
  15. Alexander Herzen
  16. Camillo Golgi
  17. Battle of Ridaniya
  18. Battle of Isandlwana
  19. Rorke
  20. Battle of Buna–Gona
  21. Charles de Gaulle
  22. Konrad Adenauer
  23. Evo Morales
  24. George Metesky
  25. Netscape
  26. Anastasius of Persia
  27. Walter Raleigh
  28. Francis Bacon
  29. John Donne
  30. Gotthold Ephraim Lessing
  31. Lord Byron
  32. Antonio Gramsci
  33. Walter Frederick Morrison
  34. Edvard Munch
  35. Lyndon Baines Johnson
  36. James Stewart
  37. Union of Utrecht
  38. Battle of Rorke’s Drift
  39. Emilio Aguinaldo
  40. Battle of Spion Kop
  41. Karl Radek
  42. Andrey Vyshinsky
  43. Georgy Pyatakov
  44. Charles Lindbergh
  45. Battle of Rabaul
  46. Karl Doenitz
  47. Marcos Pérez Jiménez
  48. Tite
  49. François Rabelais
  50. Gargantua and Pantagruel
  51. Columbia Phonograph
  52. Robert Baden-Powell
  53. Blaise Pascal
  54. Lettres provinciales
  55. Elizabeth Blackwell
  56. Walter Frederick Morrison
  57. Édouard Manet
  58. David Hilbert
  59. Sergei Eisenstein
  60. Arthur Guinness
  61. Salvador Dalí
  62. Northrop Frye
  63. Robert Nozick

 

 

ادامه مطلب: ماه بهمن: چهارم تا ششم

رفتن به: صفحات نخست و فهرست کتاب