ماه دی: دهم تا دوازدهم

ماه دی: دهم تا دوازدهم

دهم دی

Afbeeldingsresultaat voor ‫ثقه الاسلام تبریزی‬‎

روز دهم دی در سال ۱۲۹۰ خورشیدی با عاشورا مصادف می‌شد و در این روز بود که روس‌ها و مزدورانشان در تبریز هشت تن از مشروطه‌خواهان نامدار تبریز را دار زدند (تصویر بالا) ‌که در میانشان ثقه‌الاسلام تبریزی نامدارتر از باقی بود. روس‌ها حسن و قدیر دو پسر علی‌خان موسیو را هم دار زدند، چون پدرشان را که از آزادی‌خواهان نامدار بود به چنگ نیاوردند. صادق‌السلطنه و شیخ سلیم دو تن دیگر از شهیدان این روز بودند. با این همه، آزادی‌خواهان ایرانی همچنان نیرومند و فعال باقی ماندند و پنج سال بعد در همین روز از سویی روس‌ها کم‌کم از ایران رانده می‌شدند و از سوی دیگر بين مجاهدين و نيروي گسيل‌شده از طرف انگليسي‌ها جنگ شديدي درگرفت و در نتيجه انگليسي‌ها با صد كشته و زخمي به شيراز بازگشتند. در همین روز به سال ۱۳۱۶ قانون تقسیمات کشوری به تصویب رسید که ده استان و ۴۹ شهرستان و ۲۹۰ بخشِ شامل چندین دهستان برای کشور تعریف می‌کرد.

در چهارشنبه دهم دی سال ۱۳۳۴ آیت‌الله کاشانی به خاطر مشارکت در قتل رزم‌آرا به دادرسی ارتش احضار و پس از بازجویی اولیه بازداشت شد و جالب آن که محل محبوس شدنش در کنار جایی بود که دکتر مصدق هم در آن زندانی بود. در ۱۳۷۳ هم قوای روس با ارتشی شصت‌هزارنفره به گروزنی^[1] حمله کردند و آزادی‌خواهان داغستانی را که در رسانه‌های روسی چچن خوانده می‌شوند به شدت سرکوب کردند. جنگاوران داغستانی در این هنگام نزدیک به دوازده‌هزار نفر بودند که هفت‌هزار نفرشان در جریان این حمله کشته شدند.

Arthur Guinness.jpg آرتور گینس

دولت قدیم ویتنام

جیمز اول

در دهم دی سال ۴۰۶ میلادی قبیله‌ی ایرانی آلان که با قبایل ژرمنی وَندال و سوئِبی^[2] متحد شده بود از رود راین رد شد و حمله‌اش به سرزمین گل (فرانسه‌ی امروزین) را آغاز کرد. در ۵۳۵ میلادی بلیزاریوس^[3] سردار بیزانسی فتح سیسیل را کامل کرد و گُت‌ها را از آنجا بیرون راند و در ۶۰۴ هجری خورشیدی لی چیو هوانگ شاهزاده خانمی که آخرین بازمانده‌ی دودمان لی در ویتنام بود، با تران تای تونگ ازدواج کرد و به این ترتیب با به پادشاهی‌رسیدن وی سلطنت به دودمان نوپای تران^[4] منتقل شد.

در سال ۶۰۸ جیمز اول شاه آراگون جزیره‌ی مایورکا^[5] را از مسلمانان گرفت و شهرهای این منطقه را ویران ساخت، در ۹۷۹ اساسنامه‌ی شرکت هند شرقی انگلستان به تصویب رسید و در ۱۰۶۶ پروتستان‌های فرانسه (هوگنوها^[6]) از ترس بگیر و ببند مذهبی به دماغه‌ی امید نیک^[7] کوچ کردند. در ۱۱۸۳ سیطره‌ی فرانسویان بر هائیتی به پایان رسید و این کشور به اولین جمهوری سیاهپوست دنیا و (بعد از ایالات متحده‌ی آمریکا) به دومین کشور مستقل در آمریکای شمالی بدل شد. در 1186 ایالات متحده‌ی آمریکا واردات برده را ممنوع کرد و در پنجاه‌وپنجمین سالگرد این واقعه (در ۱۲۴۲) قانون لغو برده‌داری در ایالت‌های شمالی آمریکا اجرایی شد. در ۱۲۹۹ هم حزب کمونیست بلوروس که گرایش تجزیه‌طلبانه نسبت به روسیه داشت، تأسیس شد.

Afbeeldingsresultaat voor sudan independence در سال ۱۳۲۳ بلغارستان که تا این لحظه متحد آلمان بود با قطعی شدن شکست آلمان در جنگ جهانی دوم به این کشور اعلان جنگ داد! در 1334 سودان از انگلستان استقلال یافت (تصویر بالا). در 1338 کامرون از انگلستان و فرانسه مستقل شد. در ۱۳۶۲ محمدو بوحاری در نیجریه کودتا کرد و به عمر دولت دموکراتیک این کشور خاتمه داد.

این روز در دهه‌ی هفتاد برای روس‌ها هم پرماجرا بوده است. چون در ۱۳۷۱ در جریان روندی صلح‌آمیز که به «طلاق مخملی» شهرت یافته، کشور چکسلواکی به دو کشور جمهوری چک و اسلواکی تجزیه شد. در ۱۳۷۵ کاهش بودجه‌ی پیشنهادی بنیامین نتانیاهو به شورش کارگران و اعتصاب ۲۵۰هزار کارگر اسرائیلی منتهی شد و در ۱۳۷۸ بوریس یلتسین، رئیس‌جمهور روسیه، استعفا داد و نخست‌وزیر ولادیمیر پوتین قدرت را در این کشور به دست گرفت.

یلتسین و پوتین و سراسقف روسیه

تانک روسی در گروزنی

ادیسون و لامپ اولیه‌اش

نتيجة بحث الصور عن ‪Iguanodon owen dinner‬‏ مهمانی شام در شکم دایناسور

در دهم دی سال ۱۱۳۸ هجری خورشیدی آرتور گینس شرکت آبجوسازی و شراب‌سازی خود را تأسیس کرد. در ۱۱۶۹ اولین روزنامه به زبان یونانی با نام اِفیمِریس انتشار یافت و در سال ۱۲۳۲ هم ریچارد اوون^[8] در شکم یک مدل از ایگوانودون^[9] (دایناسوری منقرض‌شده) که دوستش بنجامین واترهاوس هاوکینز^[10] در ابعاد طبیعی در جنوب لندن ساخته بود، مهمانی شام داد!

Muhammadu Buhari - Chatham House cropped.jpg محمدو بوحاری

تثبیت ارزش یورو در اروپا نسبت به پول ملی

در ۱۱۳۶ ملکه ویکتوریا اوتاوا را که در آن هنگام دهکده‌ای کوچک بود به عنوان پایتخت کانادا انتخاب کرد و در ۱۲۴۱ لینکلن طبق فرمانی بخش غربی ویرجینیا را که هوادار شمالی‌ها بود به اتحادیه‌ی خود راه داد. کشمکش میان بخش شرقی و غربی ویرجینیا در جریان جنگ‌های داخلی و بر سر موضوع برده‌داری باعث شد از این هنگام این سرزمین به دو ایالت مجزا تقسیم شود.

دو اختراع مهم این روز هم یکی در ۱۲۵۷ رخ داد و زمانی بود که کارل بنز^[11] حق اختراع موتور گازی خود را ثبت کرد و دیگری یک سال بعد در ۱۲۵۸ قرار گرفت وقتی توماس ادیسون برای نخستین بار لامپ برقی و روشنایی‌اش را برای مردم نمایش داد. در ضمن در ۱۳۴۷ هواپیمای توپولوف Tu-144 اولین پرواز خود را انجام داد و این اولین هواپیمای مسافربری با سرعت بیشتر از صوت بود که به هوا می‌پرید.

چندین رخداد اقتصادی مهم هم در دهم دی واقع شده است. در ۱۳۶۲ دولت آمریکا شرکت تلفن و تلگراف آمریکا را به خاطر بزرگی بیش از اندازه‌اش به شرکت‌های کوچک‌تر تجزیه کرد. در ۱۳۷۷ اتحادیه‌ی اروپا ارزش یورو را در قلمرو پولی خود تثبیت کرد. در ۱۳۷۸ هم دولت آمریکا کنترل و مالکیت کانال پاناما را به کشور پاناما منتقل کرد.

Jacques Cartier by Hamel.jpg ژاک کارتیه

کومودوس

Gustave Courbet by Carjat c1860s.jpg گوستاو کوربه

در این روز از میان قدما عمادالدین محمد بن قاسم ثقفی سردار اموی و فاتح سِند و مولتان (۷۴) و سلطان احمد سوم عثمانی (۱۰۵۲) و از میان معاصران مهدی اسداللهی بازیکن، مربی، نویسنده و مفسر فوتبال و پایه‌گذار باشگاه فوتبال پاس تهران (۱۳۱۰) زاده شده‌اند.

در سایر نقاط دنیا نیز ژاک کارتیه^[12] جهانگرد و ماجراجوی فرانسوی (۸۷۰) در این روز زاده شده و کومودوس^[13] امپراتور روم (۱۹۲ میلادی)، لی شی‌جی سردار چینی (۴۸ هجری خورشیدی)، لویی دوازدهم شاه فرانسه (893)، گوستاو کوربه^[14] نقاش و هنرمند فرانسوی-سوئیسی (۱۲۵۶) و پوپوف^[15] فیزیک‌دان روس (۱۲۸۴) در این روز درگذشته‌اند.

سلطان احمد سوم

لویی دوازدهم

یازدهم دی

یازدهم دی‌ماه در تاریخ ایران‌زمین روزی عادی و در تاریخ جهان روزی بسیار پرحادثه بوده است. نمونه‌اش در تاریخ معاصرمان آن که استیلای چند نیروی ویرانگر را داریم. در چنین روزی به سال ۱۲۹۰ صمدخان شجاع‌الدوله وارد تبريز شد و با حمايت روس‌ها امور حكومتي را در دست گرفت. در ۱۲۹۳سپاهیان عثماني با پشتیبانی قبایل كرد سنی به خاك ايران تجاوز کردند و به بهانه‌ی جنگ جهانی اول وارد کشور شدند.

در سرزمین‌های پیرامونی ایران‌زمین که از کشورمان کنده شده‌اند بیشتر با تکاپوهایی پراکنده سر و کار داریم. در 1327 آتش‌بس میان هند و پاکستان در کشمیر با تحکم سازمان ملل تحقق یافت و در 1343 حزب کمونیست جمهوری خلق افغانستان در کابل تأسیس شد و به صورت شاخه‌ی وفادار به شوروی آغاز به کار کرد. در 1382 هم تیمسار پرویز مشرف با به دست آوردن رأی اعتماد مجلس به ریاست‌جمهوری پاکستان رسید.

شرکت هواپیمایی سن‌پترزبورگ

یازدهم دی به شکل جالب توجهی در غرب با تاریخ گاهشماری پیوند خورده است. این روز از سال ۱۵۳ پیش از میلاد روزی آیینی دانسته شد که کنسول‌های رومی در آن سال کاری خود را آغاز می‌کردند. در سال ۴۵ پیش از میلاد هم این روز در گاهشماری رایج در امپراتوری روم آغاز سال در نظر گرفته شد. در همین روز به سال 1078 هجری خورشیدی روسیه مبدأ تاریخ خود را از «آغاز تاریخ جهان» بر مبنای تورات (سال گیتی:Anno Mundi ) به سالشمار بر مبنای میلاد مسیح (سال سرورمان: Anno Domini) تغییر داد. در 1184 تقویم انقلابی جمهوری‌خواهان فرانسه منسوخ شد.

این روز، علاوه بر زمان، با تاریخ مکان نیز پیوند خورده است. چون در سال 1276 نیویورک چهار منطقه‌ی همسایه‌اش (مانهاتان، برونکس، بروکلین و کوینز) را به قلمرو شهری خود ملحق ساخت و منطقه‌ی شهری جدید نیویورک از این پیوند پدید آمد. در 1307 چند منطقه‌ی شبه‌شهری در کانادا با هم ترکیب شد و شهر ونکوور از جمعشان ایجاد گشت و در 1312 جزیره‌ی آلکاتراز به زندان فدرال تبدیل شد.

Alcatraz Island as seen from the East.jpg زندان آلکاتراز

رخدادهای سیاسی زیادی هم در این روز واقع شده که برخی‌شان به تاریخ استعمار و برده‌داری مربوط می‌شوند. در ۱۲۱۱ انگلستان بر جزایر فالکلند ادعای ارضی کرد، در 1268 هم اریتره توسط استعمارگران ایتالیایی تأسیس شد. در 1279 هم انگلیسی‌ها نیجریه را به مستعمره‌ی خود تبدیل کردند.

با این همه، استعمار دیری نپایید و در همین روز شمار زیادی‌ سالگرد داریم که به تأسیس دولت‌ها و اعلام استقلال مستعمره‌ها مربوط می‌شود. در 379 هجری خورشیدی پاپ سیلوستر دوم^[16] نجیب‌زاده‌ای به نام استفان اول را به عنوان اولین پادشاه مجارستان به رسمیت شناخت. در ۱۱۷۵ شهر بالتیمور تأسیس شد. در ۱۱۸۳ سیطره‌ی فرانسویان بر هائیتی به پایان رسید و این کشور به اولین جمهوری سیاهپوست دنیا و (بعد از ایالات متحده‌ی آمریکا) به دومین کشور مستقل در آمریکای شمالی بدل شد. در 1200 اولین مجلس ملی یونان قانون اساسی مشروطه‌ی این کشور را در ایپدوروس^[17] به تصویب رساند و در ۱۲۷۸ کوبا از اسپانیا استقلال یافت. در ۱۲۹۱ جمهوری چین تأسیس شد و در ۱۲۹۹ دومین حمله‌ی پالمِر به دستگیری شش هزار کمونیست و آنارشیست در آمریکا منتهی شد که در نهایت به اخراج اکثرشان از آمریکا انجامید، در 1320 اعلامیه‌ی سازمان ملل توسط ۲۶ کشور به امضا رسید و در 1359 یونان در اتحادیه‌ی اروپا پذیرفته شد.

بعد از تأسیس سازمان ملل در این روز بود که نوبت به استقلال مستعمره‌ها رسید: در 1340 غرب ساموآ از نیوزلند-انگلستان استقلال یافت، در 1357 ارتباط دیپلماتیک رسمی میان چین و آمریکا برقرار شد و در 1362 برونئی از انگلستان استقلال یافت.

رخدادهای پرماجرای مشهور دیگری هم در این روز واقع شده‌اند. از جمله این که در 1306 بوریس بژانوف^[18] از دستیاران استالین به ایران گریخت و از آنجا به غرب رفت و رازهای زیادی را درباره‌ی سیاست شوروی برملا کرد. در 1312 در آلمان نازی «قانون پیشگیری از بیماری‌های ژنتیکی» اجرایی شد و در 1323 آمریکایی‌ها به تلافی کشته‌شدن سربازانشان در مالمِدی^[19] شصت اسیر جنگی آلمانی را در شنوان^[20] به قتل رساندند. در 1337 قوای انقلابی کوبا به رهبری فیدل کاسترو موفق شدند فولگِنکیو باتیستا^[21] رئیس‌جمهور دیکتاتور این جزیره را از قدرت سرنگون کنند.

پوستر برنامه‌ی بهنژادی نازی‌ها

باتیستا

چندین رخداد فرهنگی و اجتماعی نیز در یازدهم دی‌ماه واقع شده است. در سال ۴۲ پیش از میلاد سنای روم یولیوس سزار^[22] را پس از مرگ به عنوان یک خدا به رسمیت شناخت. در سال ۴۰۴ میلادی راهبی مسیحی به نام تلماخوس^[23] به خاطر آن که می‌کوشید از بازی گلادیاتورها در برنامه‌های عمومی رم جلوگیری کند به قتل رسید. در سال 1166 اولین شماره از روزنامه‌ی تایمز لندن انتشار یافت. در 1179 سِرِس^[24] که اولین جِرم و در ضمن بزرگ‌ترین بخش از کمربند سیارک‌هاست، توسط جوزپه پیازی^[25] کشف شد. در 1238 اولین تمبر در لهستان چاپ شد و در 1292 شرکت SPT Airboat Line در سن‌پترزبورگ اولین شرکت هواپیمایی بود که هواپیمایی بالدار را به پرواز در می‌آورد و بر مبنای برنامه‌ی زمانی مشخصی چنین می‌کرد.

Giordano Bruno.jpg جیوردانو برونو

Hong Xiuquan.jpg هونگ شیوچیان

در این روز به سال 1315 استفاده از شیشه جلوی خودرو در انگلستان رایج شد. در 1349 تبلیغ سیگار در تلویزیون آمریکا ممنوع شد. در 1361 شبکه‌ی آرپانِت^[26] که کارکردی نظامی داشت به روی کاربران عمومی گشوده شد و اینترنت زاده شد و در 1362 شرکت عظیم تلگراف و تلفن آمریکا به ۲۲ شرکت کوچک‌تر تجزیه شد. در 1363 هم اولین مکالمه با تلفن همراه در انگلستان انجام پذیرفت.

در 1367 دستورالعمل مونترآل که استفاده از مواد شیمیایی ویرانگر لایه‌ی اوزون را ممنوع می‌ساخت، اجرایی شد. در 1372 توافق تجارت آزاد آمریکای شمالی (NAFTA) پدید آمد. در 1373 سازمان تجارت جهانی کار خود را آغاز کرد. در 1376 روسیه برای غلبه بر تورم مهارگسیخته شروع به چاپ اسکناس‌های روبل تازه کرد و در 1377 واحد پول یورو در یازده کشور عضو اتحادیه‌ی اروپا به گردش در آمد.

Sheykholeslam in 2013 رضا شیخ‌الاسلام

مولانا وحیدالدین‌خان

Statue of Caucasian Albanian king Javanshir, VII century.JPG جوانشیر

Gerelateerde afbeelding عبدالاحد مومند

در تاریخ معاصر ایران‌زمین چندین شخصیت نامدار در یازدهم دی زاده شده‌اند و درگذشته‌اند که دو شاعرشان از کشور ایران و اغلب بقیه در کشورهای نوخاسته‌ی پیرامونی زیسته‌اند. آن دو شاعر عبارت‌اند از مجدالدین میرفخرایی مشهور به گلچین گیلانی که در ۱۲۸۸ در رشت زاده شد و علی اشتری مشهور به فرهاد که در ۱۳۴۰ درگذشت (تصویر زیر). اسماعیل راجی فاروقی فیلسوف فلسطینی (1299)، مولانا وحیدالدین‌خان پیشوای دینی مسلمان هندی و مفسر و مترجم قرآن (۱۳۰۴)، حمید بن خلیفه الثانی امیر قطر (1330)، عبدالاحد مومَند خلبان و فضانورد افغان (1337) و رضا شیخ‌الاسلام وزیر کار دوران خاتمی (۱۳۴۶) هم در این روز زاده شده‌اند.

Image result for ‫علی اشتری فرهاد‬‎

در یازدهم دی سال ۵۹ هجری خورشیدی هم بود که جوانشیر سردار ساسانی که مرزبان قفقاز و از خاندان اشکانی مهردادی‌های ارمنستان بود و مردم آلبانی او را نخستین شاه کشور خود می‌دانند به دست اشراف به قتل رسید و جای خود را به جانشینش وَراز تیرداد سپرد. سیزده و نیم قرن بعد در 1393 هم عمر کرمی نخست‌وزیر لبنان درگذشت. Hamad bin Khalifa Al Thani Senate of Poland.jpg حمید بن خلیفه ثانی

225x جرج فریزر

لورنزو دمدیچی

Omar al-Bashir, 12th AU Summit, 090202-N-0506A-137.jpg عمر حسن احمد البشیر

در میان انیرانیان زادگان نامدار عبارت‌اند از: لورنزو دِ مدیچی^[27] دولتمرد فلورانسی و پشتیبان سرسخت جنبش نوزایی (827)، جیوردیانو برونو^[28] دانشمند طبیعی‌دان و فیلسوف ایتالیایی (926) که شهید راه همین جنبش بود، هونگ شیوچیان^[29] انقلابی چینی و رهبر شورش تای‌پینگ (1192)، جیمز جرج فریزر^[30] انسان‌شناس اسکاتلندی (1232) و ایزاک آسیموف^[31] نویسنده‌ی آمریکایی (1298) در این روز زاده شدند و عمر حسن احمد البشیر ژنرال سودانی و رئیس‌جمهور این کشور (1322) و هاینریش هرتز^[32] فیزیکدان آلمانی (1272) هم در این روز درگذشته‌اند.

Isaac.Asimov01.jpg آسیموف

Heinrich Rudolf Hertz هاینریش هرتز

دوازدهم دی

Afbeeldingsresultaat voor ‫سردار اشجع حاکم اصفهان‬‎ خان‌های بختیاری در دوران مشروطه

روز دوازدهم دی سال ۱۲۸۸ بود که سردار اشجع بختیاری حاکم اصفهان که با سرکشی غریب‌خان حاکم رئیس قبلی نظمیه‌ی شهر روبرو بود، با ۱۴۰۰ سرباز وارد شهر شد و وی را از کار برکنار کرد و قدرت را به دست گرفت. درست یک سال بعد مورگان شوستر آمریکایی به استخدام دولت ایران در آمد و مدیریت امور مالی دولت را بر عهده گرفت. در 1289 زلزله‌ای به بزرگی ۷/۷ ریشتر آلماآتی مرکز قزاقستان را درهم کوبید و ۷۷۰ ساختمان را که تقریباً کل بناهای این شهر بود ویران ساخت و به مرگ ۴۵۲ تن منتهی شد. در سال ۱۲۹۳ در گرماگرم جنگ جهانی اول شهرهاي تبريز و اروميه توسط لشكريان عثماني تصرف شد. در سال 1297، در جریان امضای عهدنامه‌ی پاریس، امیر فیصل اول که شاه تازه‌گماشته‌شده‌ی کشور نوتأسیس عراق بود، سندی را همراه با حَیِم وایتسمان^[33] امضا کرد و تأسیس دولت اسرائیل در قلمرو فلسطین را به رسمیت شمرد (تصویر زیر).

$G:\pix\projects\west\Emir Faisal's party at Versailles, during the Paris Peace Conference of 1919.jpg$

در ۱۳۰۴ کمیته‌ی مرکزی جمهوری سوسیالیستی شوروی ترکستان اعلام کرد که شرق و غرب پامیر را به قلمرو خود منضم می‌سازد. در ۱۳۲۱ هم دانشگاه تهران از وزارت فرهنگ استقلال یافت و قرار شد که مدیریت امور داخلی‌اش به شکلی شایسته‌سالار و در درون دانشگاه انجام بپذیرد. در 1395 هم یک عضو مسلح داعش به نام عبدالقدیر ماشاریپوف به یک باشگاه شبانه در استانبول حمله کرد و مردم را به گلوله بست که در نتیجه ۳۹ نفر کشته و ۶۰ تن دیگر زخمی شدند (تصویر زیر)

Gerelateerde afbeelding

General George Washington at Trenton by the Assunpink Creek on the night before the Battle of Princeton آسونپینک کریک

ابوعبدالله محمد واپسین نگاه را به گرانادا می‌اندازد، اثر آلفرد دِهودنک، میانه‌ی قرن نوزدهم میلادی

پاپ یوحنای دوم

در روز دوازدهم دی سال ۳۶۶ میلادی قبایل آلمانی از رود یخ بسته‌ی راین گذشتند و به قلمرو روم حمله بردند، در همین روز به سال 870 هجری خورشیدی ابوعبدالله محمد دوازدهم حاکم امارت گرانادا تسلیم مسیحیان شد و آخرین پایگاه مسلمان در اسپانیا از دست رفت. در 1155 شش‌هزار تن از قوای استقلال‌طلب آمریکایی که زیر فرمان جرج واشینگتن می‌جنگیدند در نبرد آسونپینک کریک^[34] بر قوای مستعمراتی انگلستان که پنج‌هزار نفر بودند غلبه کردند و در 1169 دوازده تن از مهاجران سپیدپوستی که در اوهایو وارد قلمرو سرخپوستان شده بودند با بومیان درگیر شدند و در واقعه‌ای که به کشتار بیگ‌باتن^[35] شهرت یافته به قتل رسیدند. این رخداد دستاویزی شد برای دولت آمریکا تا سرخپوستان را در این منطقه کشتار کند و زمین‌هایشان را به سپیدپوستانی بدهد که در موج‌های پیاپی به آن سو حرکت می‌کردند.

Ferdinand de Lesseps.jpg در 1259 فردیناند دو لِسِپس^[36] فرانسوی (تصویر بالا) کار ساخت کانال پاناما را آغاز کرد. در سال 1283 سربازان روسی در قرارگاهشان واقع در پورت آرتور تسلیم سربازان ژاپنی شدند، در سال 1289 درگیری مسلحانه در شرق لندن دو کشته به جا گذاشت که انقلابیونی از اهالی لاتویا بودند. این ماجرا به بحرانی سیاسی منتهی شد، چون یکی از طرف‌های درگیری وینستون چرچیل بود که در آن هنگام وزارت کشور انگلستان را بر عهده داشت. در ۱۳۱۱ هندوراس حکومت نظامی اعلام کرد تا از شورش کارگران صنعت موز که بیکار شده بودند جلوگیری کند. در 1320 ژاپنی‌ها مانیل را در فیلیپین گرفتند، در 1323 نیروی هوایی متفقین با بمباران نقطه‌ای شهر نورنبرگ را به کلی ویران کرد و در 1327 لویس مونوز مارین^[37] اولین دولتمرد پورتوریکویی بود که به دنبال انتخاباتی دموکراتیک به قدرت رسید. در سال 1333 خوزه آنتونیو رِمون کانِرا^[38] رئیس‌جمهور پاناما ترور شد، در 1341 نیروهای ویت‌کنگ^[39] اولین پیروزی مهمشان را در جنگ به دست آوردند و در 1345 رونالد ریگان فرماندار کالیفرنیا شد و این آغازگاه ارتقای سیاسی او تا مقام ریاست‌جمهوری بود.

قوای روسی پس از شکست در موکدن

Luis Muñoz Marín.jpg لویس مونوز مارین

خوزه آنتونیو رمون کانترا

این روز شاهد دو واقعه‌ی خشن هم بوده است. در سال 1349 در جریان اغتشاشی که در میانه‌ی بازی فوتبال تیم‌های رِنجِرز و سِلتیک در انگلستان رخ داد، ۶۶ نفر کشته و دویست تن زخمی شدند و در سال 1359 پیتر ساتکلیف^[40] قاتل زنجیره‌ای مهیبی که دچار اختلال روانی بود و معتقد بود خداوند به او برای پاکیزه کردن جهان فرمان می‌دهد، پس از آن که سیزده زن روسپی را به قتل رسانده و هفت تن دیگر را هم مورد سوءقصد قرار داده بود، دستگیر شد.

چرچیل و سربازان در درگیری مسلحانه‌ی شرق لندن

از رخدادهای فرهنگی و اجتماعی این روز هم یکی آن که در سال ۵۳۳ میلادی مرکوریوس پس از رسیدن به مقام پاپی اسم خود را به یوحنا (جان) دوم تغییر داد و از آن هنگام رسم انتخاب اسم تازه برای پاپ در میان کاتولیک‌ها باب شد. دیگری آن که در سال 1196 هجری خورشیدی انجمن مهندسان عمران در انگلستان تأسیس شد. در 1263 بیست و پنج کشور دنیا بر سر قبول یک ساعت‌شمار استانده و بنابراین مناطق زمانی متفاوت توافق کردند. در سال 1334 بخش بالایی برج ایفل در اثر آتش‌سوزی تخریب شد و در 1337 هم شوروی‌ها سفینه‌ی لونا-۱ را به فضا پرتاب کردند و این نخستین دست‌ساخته‌ی بشر بود که در مدار ماه قرار گرفت.

Nimr al-Nimr.jpg النمر

Afbeeldingsresultaat voor 1971 Ibrox disaster ورزشگاه بازی فوتبال تیم‌های رنجرز و سلتیک پیش از اغتشاش

از میان مردم ایران‌زمین مظفرالدین‌شاه قاجار (۱۲۸۵) و صفدر هاشمی هنرپیشه و کارگردان و نویسنده‌ی هندی (1367) در این روز درگذشته‌اند. در همین روز به سال 1394 نمر باقر النمر رهبر شیعیان عربستان که خواهان برقراری انتخابات آزاد در این کشور بود دستگیر و بی رعایت قوانین حقوقی توسط دولت سعودی اعدام شد. علاوه بر این‌ها آلوئیس هیتلر^[41] پدر آدولف هیتلر (1281)، یاروسلاو هاشک^[42] نویسنده‌ی چک (1301)، گوچیو گوچی^[43] طراح مد ایتالیایی (1331) و سعید باره رئیس‌جمهور سومالی (1373) در این روز درگذشته‌اند.

Afbeeldingsresultaat voor Peter William Sutcliffe ساتکلیف

Jaroslav Hašek.gif یاروسلاو هاشک

Afbeeldingsresultaat voor Safdar Hashmi هاشمی

Guccio Gucci c.1940.JPG گوچی

Grozny ↑
Suebi ↑
Belisarius ↑
Trần ↑
Medina Mayurqa ↑
Huguenots ↑
Cape of Good Hope ↑
Richard Owen ↑
Iguanodon ↑
Benjamin Waterhouse Hawkins ↑
Karl Benz ↑
Jacques Cartier ↑
Commodus ↑
Gustave Courbet ↑
Alexander Popov ↑
Pope Sylvester II ↑
Epidaurus ↑
Boris Bazhanov ↑
Malmedy ↑
Chenogne ↑
Fulgencio Batista ↑
Julius Caesar ↑
Telemachus ↑
Ceres ↑
Giuseppe Piazzi ↑
ARPANET (Advanced Research Projects Agency Network) ↑
Lorenzo de’ Medici ↑
Giordano Bruno ↑
Hong Xiuquan ↑
James George Frazer ↑
Isaac Asimov ↑
Heinrich Hertz ↑
Chaim Weizmann ↑
Battle of Assunpink Creek ↑
Big Bottom massacre ↑
Ferdinand de Lesseps ↑
Luis Muñoz Marín ↑
José Antonio Remón Cantera ↑
Viet Cong ↑
Peter Sutcliffe ↑
Alois Hitler ↑
Jaroslav Hašek ↑
Guccio Gucci ↑

ادامه مطلب: سیزدهم تا پانزدهم

رفتن به: صفحات نخست و فهرست کتاب